Anno 19 mei 2003 stikstof | Anno 29 mei 2019 stikstofcrisis

Geert de Jonge | Columnist

Actievoerende boeren moeten oppassen dat ze de sympathie van de bevolking en de politiek niet verspelen. Dat zeggen verschillende politici in reactie op de gewelddadige actie die in Groningen hebben plaatsgevonden. Boze boeren reden daar met een tractor de deur van het Provinciehuis kapot.

Ook het CDA is geschrokken van de bestorming van het Groningse provinciehuis. ‘Het protest van twee weken geleden in Den Haag wekte veel sympathie op, maar je kunt die sympathie ook zo weer kwijtraken’, laat een woordvoerder weten. GroenLinks-leider Jesse Klaver vindt de actie van de boeren onacceptabel en twitterde: ‘Demonstreren is een groot goed. Geweld en intimidatie horen daar nooit bij. Het binnenrammen van een provinciehuis is onacceptabel’.

Ook voor Rob Jetten, fractievoorzitter van D66, gaat de actie in Groningen veel te ver. Hij roept de twaalf provincies op zo snel mogelijk op één lijn te komen over de stikstofregels. ‘Daarmee komt er duidelijkheid voor de boeren, en kan er ook weer gebouwd worden’. En hij twitterde hier over: ‘Dit gaat veel en veel te ver. Ik snap dat boeren willen demonstreren, maar intimidatie en geweld zijn ontoelaatbaar. Nu is het moment dat we met 150 zetels achter onze politieagenten en lokale politici moeten staan’.

Fractievoorzitter Klaas Dijkhoff van de VVD vindt het goed dat boeren zich laten horen. ‘Maar dat is geen vrijbrief om agenten te belagen of deuren in te rammen. Dat is sowieso fout en zal de steun voor je zaak ook geen goed doen’, zegt hij.

De mannen en vrouwen van de Haagse politiek staan altijd snel klaar met uitdelen van waarschuwingen. Dat het juist in de provincie Groningen is ontploft was te voorspellen. Achteréénvolgende kabinetten en politici hebben de problemen met de gaswinning van de Groningers jaren lang gebagataliseerd. Hebben alles met een korreltje zout genomen, de staatskas goed gespekt met het gas uit de provincie Groningen maar ondertussen zaten ook de boeren met de problemen. En de Groningers hebben geen vertrouwen meer in de politiek. Regeringen hebben te veel beloofd en te veel weinig gedaan voor de Groningers. En nu de stikstofcrisis er overheen

Het Programma Aanpak Stikstof is een beleidskader uit 2015 van de Nederlandse overheid onder de regie van het kabinet Mark Rutte II | coalitie VVD en PvdA | om de natuur te beschermen in de door Nederland aangewezen natuurgebieden van het Europese Natura 2000 programma bekend gemaakt.

Op 19 mei 2003 heeft de Nederlandse regering een lijst van 141 gebieden aangemeld als speciale beschermingszone onder regie van het kabinet Jan Peter Balkenende | coalitie met CDA, VVD en Lijst Pim Fortuyn |. Daarnaast waren er al vogelrichtlijngebieden aangewezen. Gecombineerd leidt dit tot 162 Natura 2000-aanmeldingen.

De doelstelling was de stikstofdepositie in de aangewezen natuurgebieden te verminderen, omdat stikstofoxiden en ammoniak de natuur bedreigen. De bodem wordt verzuurd en hoewel stikstof een meststof is, is te veel stikstof niet goed voor de biodiversiteit. Het programma probeerde zowel de bestaande overmaat in natuurgebieden te verwijderen als ook de nieuwe deposities in natuurgebieden te verminderen. Het Programma Aanpak Stikstof werd tevens bij het verlenen van vergunningen gebruikt, waarbij vooruitgelopen werd op toekomstige vermindering van de stikstofdepositie.

Achteréénvolgende kabinetten hebben niets gedaan dan het probleem van de stikstof voor zich uitschuiven. Ook de oppositie partijen in de Tweede Kamer hebben geslapen sinds 19 mei 2003. Dan werden ze even wakker in 2015 | na een briefing hierover door het kabinet | maar toch maar voor uit blijven schuiven als het om stikstof gaat. En dan ineens worden de Haagse ministers en politici bij een donderslag bij heldere hemel wakker op 29 mei 2019 als de mededeling komt: ‘De Raad van State heeft het gebruik van de Programma Aanpak Stikstof bij vergunningverlending ongeldig verklaard. Dit leidde tot de stikstofcrisis, omdat zo’n 18.000 plannen moesten worden stilgelegd.

En dan stelt onze minister-president Mark Rutte tegen de demonstraterende boeren in Groningen en ik citeer: ‘Demonstreren mag, maar hou je aan de regels van de autoriteiten. Doe je dat niet, dan ben je in overtreding en geldt het strafrecht’.  Dat is waar.

Maar welk recht is nu van toepassing op ministers en politici die ondanks dat ze wetenschap hebben van de gevolgen van stikstof er met voorbedachte rade niets aan hebben gedaan al die jaren. In juridische zin zijn ze nalatig geweest en derhalve zijn ze in overtreding. En nu onder discutabele omstandigheden de schuld van de stikstofcrisis voor het grootste deel bij de boeren neerleggen. Is dat juridisch wel zuiver!.

Dat wekt woede bij de boeren en terecht. En als er niet genoeg te vreten is dan doen boerenmensen rare dingen. En daar mag de minister-president en zijn ministers alsmede alle politici in de Tweede Kamer weleens meer naar menselijke normen gaan handelen. Verdiepen in de problematiek van de boeren kost geen geld; wel moeite en verstand gebruiken. En waarom wordt er in Europa verschil gemaakt. De norm is in Duitsland is zeven keer zo hoog dan in Nederland. En dan te weten dat het Europese Natura 2000 programma onder de regie valt van de Europese Unie. Een civiele oorlog met de Nederlandse boeren om bestaanrecht te behouden is zeker nog steeds niet uit te sluiten.

Welkom bij het Holland Magazine