Eurovisie Songfestival | 1956 – 2017

Leden van de European Broadcast Union mogen deelnemen aan het Eurovisie Songfestival. Nederland is een van de weinige landen die al sinds de eerste editie op 24 mei 1956 deelnemen aan het Eurovisie Songfestival. Ons land neemt niet deel als het liedjesfestival wordt gehouden op 4 mei; de dag dat Nederland een ieder herdenkt die sinds 10 mei 1940 is omgekomen tijdens oorlogen en vredesmissies. In 1995 en 2002 moest Nederland noodgedwongen thuisblijven vanwege een te lage score in het jaar ervoor. Sinds in 2004 twee halve-finales zijn ingevoerd, kan ieder land elk jaar meedoen.

Lys Assia | Zwitserland

Donderdag 24 mei 1956 *  Gran premio Eurovisione della Canzone
Teatro Kursaal in Lugano – Zwitserland
Presentatie: Lohengrin Filipello –  TV Host: RTSI

Als eerste deelnemer had Nederland de eer om het allereerste liedje ooit op het Eurovisie Songfestival te mogen zingen. Jetty Paerl – bekend van Radio Oranje tijdens de Tweede Wereldoorlog, zong “De vogels van Holland”. Om voor deze eerste editie een winnaar aan te duiden werd voor het volgende systeem gekozen; elk land had twee juryleden in de zaal die na het zingen van de liedjes samenkwamen en via een stemming de winnaar kozen. Lys Assia met “Refrain” van Zwitserland werd afgekondigd als de winnaar. Naast het gastland en Nederland deden België, Frankrijk, Italië, Duitsland en Luxemburg mee.

Corry Brokken † | Nederland

Zondag 3 maart 1957 * Großer Preis der Eurovision Song
Sendesaal des Hessischer Rundfunks in Frankfurt – Duitsland
Presentatie: Anaid Iplicjian –  TV Host: Hessischer Rundfunk/ARD

Voor de tweede editie waren er drie nieuwkomers en dat bracht het aantal deelnemende landen op tien. Er werd ook beslist dat elk land nog elk één nummer zou insturen. Corry Brokken die met “Net als toen” de tweede editie van het Eurovisie Songfestival op haar naam mocht schrijven. De winnaar mocht het jaar erop het liedjesfestival organiseren dus verhuisde het naar Nederland.  In dit jaar duurde de Italiaanse inzending 5:09 minuten terwijl de Britse inzending enkel 1:52 minuten duurde. Hierna werd de ‘3 minuten-regel’ ingesteld. Birthe Wilke en Gustav Winckler deelden de langste kus die ooit in de wedstrijd heeft plaatsgevonden.  De Duitse Margot Hielscher was de eerste artieste in de songfestivalgeschiedenis die gebruik maakte van attribuut; tijdens haar lied Telefon, Telefon hield zij een telefoonhoorn in haar hand.

André Claveau † | Frankrijk

Woensdag 12 maart 1958 * Eurovisie Songfestival
AVRO-studio’s in Hilversum – Nederland
Presentatie: Hannie Lips –  TV Host: NTS

Hét bekendste nummer uit 1958 is ongetwijfeld het Italiaanse “Nel blu dipinto di blu”, beter bekend als “Volare” van Domenico Modugno. Jaren later wordt nog altijd niet begrepen waarom niet hij de derde editie van het Eurovisie Songfestival won. Het nummer bereikte de top van de Amerikaanse hitparade en haalde ook de Britse top 10. De overwinning in Hilversum ging naar Frankrijk met André Claveau en het lied “Dors mon amour”, nipt voor Lys Assia die een derde keer voor Zwitserland deelnam met “Giorgio”. Domenico Modugno moest zijn inzending opnieuw zingen omdat het niet in heel Europa te zien is geweest. Corry Brokken vertegenwoordigde Nederland met ‘Heel de wereld’ en zij kreeg 1 punt en een 9-de plaats.

Teddy Scholten † | Nederland

Woensdag 11 maart 1959 * Grand Prix d’Eurovision de la Chanson
Palais des Festivals in Cannes – Frankrijk
Presentatie: Jacqueline Joubert –  TV Host: RTF

Luxemburg sloeg in 1959 een jaartje over, het Verenigd Koninkrijk keerde terug en Monaco maakte zijn debuut, wat het aantal deelnemers in 1959 op elf bracht. Het Prinsendom Monaco, dat zijn debuut maakte met de zanger Jacques Pills en “Mon ami pierrot” eindigde op de allerlaatste plaats met slechts één schamel punt.

Nederland won voor de tweede keer. Teddy Scholten zong met “Een beetje” 21 punten bij elkaar en ze liet daarbij het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk ver achter zich.

Jacqueline Boyer | Frankrijk

Donderdag 29 maart 1960 * Eurovision Song Contest
Royal Albert Hall in Londen – Verenigd Koninkrijk
Presentatie: Katie Boyle – TV Host: BBC

De BBC, dat de organisatie van Nederland had overgenomen omdat ons land niet twee keer in drie jaar het zangfestival wilde organiseren.  De Britse omroep had de statige Royal Albert Hall als locatie voor het Songfestival 1960 uitgekozen, die plaats bied aan 10.000 toeschouwers.

Presentatrice Katie Boyle, in een eerste van in totaal vier Eurovisie-optredens als gastvrouw, kondigde elke deelnemer op een haast plechtige wijze aan en af. Winnaar in Londen werd Frankrijk, met de song “Tom Pillibi” van zangeres Jacqueline Boyer. De winnende inzending werd het eerste nummer dat succes kende in heel Europa. Rudi Carrell kwam voor Nederland uit met ‘Wat een geluk’ en vergaarde 2 punten en een 12-de plaats.

Isabelle Aubret  | Frankrijk

Zondag 18 maart 1962 * Grand Prix d’Eurovison de la Chanson
Grand Auditorium de RTL in Luxemburg – Luxemburg
Presentatie:  Mireille Delanoy –  TV Host: RTL/CLT

Zestien landen verschenen aan de start bij het zevende Eurovisie Songfestival. Onder hen maar liefst drie nieuwkomers; te weten Finland, Joegoslavië en Spanje.  Vooral die laatste twee landen bleven niet onbesproken: Joegoslavië kende immers een communistisch staatssysteem en Spanje werd nog door dictator Franco geleid.

De EBU oordeelde echter dat muziek, media en politiek met elkaar niets te maken mochten hebben. Frankrijk won met Isabelle Aubret en ‘Un premier amour’. Tweede werd Francois Deguelt, die Monaco vertegenwoordigde met ‘Dis rien’. Luxemburg eindigde als derde met Camillo Felgen met ‘Petit bonhomme’.

Het duo De Spelbrekers zongen voor Nederland het liedje ‘Katinka’; Europa kon het niet bekoren met als resultaat 0 punten. In Nederland werd het liedje wel een evergreen.

Grethe † en Jørgen † Ingmann | Denemarken

Zaterdag 23 maart 1963 * Eurovision Song Contest
BBC Television Center in Londen – Verenigd Koninkrijk
Presentatie: Katie Boyle –  TV Host: BBC

Zestien landen reisden in 1963 af naar de Britse hoofdstad voor het achtste Eurovisie Songfestival. Heel wat artiesten die later veel bekendheid over heel Europa zouden verwerven. Zo vaardigde Monaco Françoise Hardy af. Zij werd later een grote ster in Frankrijk; als ook  de Griekse Nana Mouskouri en de Israëlische Esther Ofarim met “T’en vas pas”. Esther Ofrahim was kort bij de overwinning, maar moest na een dubieuze stemming van Noorwegen het Deens duo Grethe en Jørgen Ingmann laten voorgaan met de song “Dansevise”. ‘ De Speeldoos, gezongen door Annie Palmen, kreeg 0 punten. Voor de tweede keer oprij geen punten voor de Nederlandse vertegenwoordiging en voor de tweede keer 13-de.

Gigliola Cinquetti | Italië

Zaterdag 21 maart 1964 * Eurovision Song Contest
Tivoli Concert Hall in Kopenhagen – Denemarken
Presentatie: Lotte Wæver –  TV Host: DR

Het eerste Eurovisie Songfestival in Scandinavië vond plaats in het beroemde Tivolipark in Kopenhagen, waar Walt Disney inspiratie had opgedaan voor zijn eigen Disneyworld. Tijdens de puntentelling bleek onmiddellijk de superioriteit van Italiaanse Gigliola Cinquetti. De 16-jarige freule uit Verona zong een ballade met de toepasselijke titel “Non ho l’eta” en won met 49 punten. “Non ho l’eta” zou uitgroeien tot een Europese hit een evergreen. Portugal, Zwitserland, Duitsland en Joegoslavië kregen 0 punten. Nederland kreeg dit jaar 2 punten voor het liedje ‘Jij bent mijn leven’, dat werd gezongen door Anneke Grönloh en een 10-de plaats.

France Gall | Luxemburg

Zaterdag 20 maart 1965 * Gran premio Eurovisione della Canzone
Sala di Concerto della RAI in Napels – Italië
Presentatie: Renata Mauro – TV Host: RAI

Voor het eerst werd het Eurovisie Songfestival uitgezonden door Intervisie, de Oostblok-tegenhanger van Eurovisie. Voortaan konden ook de Russen en andere Oost-Europeanen naar het liedjesfestival kijken. De Italianen konden bijna niet anders dan het festival te organiseren in Napels, hun officieuze muzikale hoofdstad. De 17-jarige France Gall, won voor Luxemburg het festival met “Poupeé de cire, poupée de son” de tweede piepjonge songfestivalwinnares. Het nummer is nu een evergreen. Eveneens een evergreen is het liedje ‘Het is genoeg’, de Nederlandse inzending met zangeres Conny van den Bosch. Ons land kreeg 5 punten en een 11-de plaats. Finland, Spanje, Duitsland en België kregen geen punten.

Udo Jürgens † | Oostenrijk

Zaterdag 5 maart 1966 * Grand Prix d’Eurovision de la Chanson
Grand Auditorium de RTL in Luxemburg – Luxemburg
Presentatie: Josiane Shen – TV Host: RTL/CLT

Voor het eerst wist België een fraai resultaat te behalen op een Eurovisie Songfestival. De jonge Tonia trad aan met het speelse “Un peu de poivre, un peu de sel” van de Vlamingen Phil Van Cauwenbergh en Paul Quintens. Udo Jürgens deed voor de derde keer mee en met “Merci Chérie” behaalde hij de eerste en tot nog toe enige overwinning voor Oostenrijk. Tijdens de reprise van zijn nummer zong winnaar Udo Jürgens ‘Merci Jury’. Zijn nummer groeide uit tot een evergreen. Udo Jürgens zelf werd een superster in de Duitstalige landen en ook in België en Nederland. Milly Scott sprokkelde 2 punten bij elkaar als Nederlandse vertegenwoordiging met het liedje ‘Fernando en Phlippo’ en een 15-de plaats.

Sandie Shaw | Groot-Brittannië

Zaterdag 8 april 1967 * Großer Preis der Eurovision Song
Grosser Festsaal der Wiener Hofburg in Wenen – Oostenrijk
Presentatie: Erica Vaal –  TV Host: ORF

Met de Grosser Festsaal der Wiener Hofburg kreeg het Eurovisie Songfestival het meest koninklijke decor tot dan toe. Het podium werd gedomineerd door een drietal ronddraaiende spiegels, zodat de kijkers bij momenten de artiesten van alle kanten konden bewonderen.

Winnares werd Sandie Shaw met 47 punten; ze stak liefst 25 punten uit boven de nummer twee, de Ier Sean Dunphy. Op blote voeten zong zij de aanstekelijke song “Puppet on a string” voor het Verenigd Ko- ninkrijk; een evergreen. Therese Steinmetz kon met ‘Ring-dinge-ding’ niet scoren als Nederlandse vertegen- woordiging. Resultaat: 2 punten en een 14-de plaats.

Massiel | Spanje

Zaterdag 6 april 1968 * Eurovision Song Contest
Royal Albert Hall in Londen – Verenigd Koninkrijk
Presentatie: Katie Boyle –  TV Host: BBC

Opnieuw een statige locatie voor het songfestival; de prestigieuze Royal Albert Hall in Londen. Voor het eerst werd het Eurovisie Songfestival in kleur uitgezonden. Het podium was een grote replica van het Eurovisielogo, waardoor de artiesten telkens hun entree maakten.

De puntentelling was één van de spannendste in de geschiedenis van het festival. Het Verenigd Koninkrijk – Cliff Richard met “Congratulations’ – moest Spanje – Massiel met ‘La, la, la’ –  laten voorgaan met welgeteld één punt.

Ook Ronnie Tober behaalde 1 punt voor Nederland met zijn liedje ‘Morgen’  en een 16-de plaats.

Lenny Kuhr | Nederland

Zaterdag 29 maart 1969 * Canción de Eurovisión
Teatro Real in Madrid – Spanje
Presentatie: Laurita Valenzuela – TV Host: TVE

Het festival vond plaats in het toen pas gerenoveerde Teatro Real in Madrid. Wonderwel sloot de stemming af met vier winnende landen. Te weten Nederland met Lenny Kuhr en ‘De Troubadour’, Spanje met Salomé en ‘Viva Contando’ , Engeland met Lulu en ‘Boom Bang A Bang’ en Frankrijk met Frida Boccara en ‘Un jour, Enfant’ door een ‘opvallende’ verdeling van punten door Finland. Om dit te voorkomen heeft de organiserende EBU een aantal wijzigingen door gevoerd, die vanaf 1970 van kracht zouden worden.

Dana | Ierland

Zaterdag 21 maart 1970 * Eurovisie Songfestival
Rai Congrescentrum in Amsterdam – Nederland
Presentatie: Willy Dobbe –  TV Host: NOS

Omdat er in 1969 vier winnaars waren, was het nog even koffiedik kijken waar het Eurovisie Songfestival dit jaar plaats zou hebben. Nederland mocht in Amsterdam uiteindelijk het organiseren. Er waren twaalf deelnemers, omdat de Scandinavische landen en Portugal thuisbleven. Veel zou afhangen van de organisatie van Nederland.

Ondanks het klein aantal deelnemers gaf de organisatie de critici lik op stuk met een mooi stukje televisie. Het decor was een huzarenstukje gebouwd met halve cirkels en bollen die bij elk nummer anders werden ingekleurd. Ierland won met Dana met ‘All kinds of everything’, nu een evergreen. Julio Iglesias vertegenwoordigde Spanje en al decennia een wereldster. De Hearts of Soul bezongen de ‘Waterman’ en incasseerden 7 punten en een 7-de plaats als Nederlandse vertegenwoordiging.

Séverine | Monaco

Zaterdag 3 april 1971 * Eurovision Song Contest
Gaiety Theatre in Dublin – Ierland
Presentatie: Bernadette Ní Ghallchóir –  TV Host:  RTÉ

Malta deed voor het eerst mee en deelde meteen in de klappen door als laatste te eindigen. De Scandinavische landen waren er, dankzij wat lobbywerk van onder andere de Belgische televisie, ook terug bij, behalve Denemarken dat halsstarrig thuisbleef. Monaco ging met de overwinning aan de haal met Séverine en “Un banc, un arbre, une rue”. Saskia & Serge namen als Nederlandse vertegenwoordiging  ‘Tijd’ mee naar de Ierse hoofdstad, hetgeen volgens de nieuwe puntentelling  85 punten opleverde en de 6-de plaats.

Vicky Léandros | Luxemburg

Zaterdag 25 maart 1972 * Eurovision Song Contest
Usher Hall in Edinburgh – Verenigd Koninkrijk
Presentatie: Moira Shearer –  TV Host: BBC

Dezelfde landen als in 1971 kwamen in de Schotse hoofdstad ook weer hun licht opsteken. Voor het tweede jaar op rij ging een Franstalig nummer met de eer lopen. Nadat Vicky Léandros in 1967 al een poging had gedaan in Wenen met ‘Love is blue’ kon ze nu wél winnen voor Luxemburg, dit keer met “Après toi”. Malta eindigde voor de tweede keer op rij als laatste, net voor België. Engeland werd nog maar eens tweede, met “Big steal or borrow”. Zowel “Aprés Toi” als ‘Big steal or borrow’ zijn evergreens. Nederland werd vertegenwoordigd door Sandres & Andres. Hun liedje ‘Als het om de liefde gaat’ was goed voor 105 punten en een 4-de plaats.

Anne Marie David | Luxemburg

Zaterdag 7 april 1973 * Grand Prix d’Eurovision de la Chanson
Théatre Municipal in Luxemburg – Luxemburg
Presentatie: Helga Guitton –  TV Host: RTL/CLT

Radio-Télé-Luxembourg opende de uitzending met enkele kiekjes van het Groothertogdom Luxemburg. Israël mocht voor het eerst meedoen en deed het verre van slecht met een vierde plaats; er waren 17 deelnemers. De overwinning ging nog maar eens naar een Franstalig nummer. “Tu te reconnaîtras” van de Luxemburgse Anne Marie David. Zij kon net de Spaanse Morcedades van zich afhouden met “Erès tu”. Cliff Richard, met “Power to all our friends” aan zijn tweede Eurovisie poging toe, eindigde als derde. Het liedje ‘De oude muzikant’ als Nederlandse vertegenwoordiging dat werd vertolkt door Ben Cramer kreeg 69 punten en een 6-de plaats.

Abba | Zweden

Zaterdag 6 april 1974 * Eurovision Song Contest 
The Dome in Brighton – Verenigd Koninkrijk
Presentatie: Katie Boyle – TV Host: BBC

Luxemburg zag het niet echt zitten om voor het tweede jaar op rij het festival te organiseren en het was weer het Verenigd Koninkrijk dat inviel; nu  in  Brighton. Het decor voor editie 1974 was in ware discostijl, met glitter en glamour. Een passende omgeving voor de winnaars van de avond, Abba met “Waterloo”, want zij traden in de meest trendy outfit aan. Italië werd vertegenwoordigd door Gigliola Cinquetti – ook winnares in 1964 – , dit keer met “Si”. Ze eindigde als tweede.  Nederland eindigde als 6-de met Mouth & McNeal met “Ik zie een ster”  en 16 punten.

Teach In | Nederland

Zaterdag 22 maart 1975 * Eurovision Song Contest 
St. Eriksmässan Alvsjö in Stockholm – Zweden
Presentatie: Karin Falck – TV Host: SR

De Zweedse omroep SR organiseerde het Songfestival in de St. Eriksmässan, een plek waar op een gewone werkdag veehandel werd gedreven. Turkije deed voor het eerst mee aan het Eurovisie Songfestival en landde net als Malta een paar jaar terug op de laatste plaats. Nederland mocht het spits afbijten en deed dat weer- galoos, zo zou later blijken. Het Nederlandse “Ding-a-Dong” van Teach-In bleek goed genoeg voor de eerste plaats met 152 punten. The Shadows, de vertegenwoordiging van het Verenigd Koninkrijk, met “Let me be the one” werden tweede met 138 punten.

Zaterdag 3 april 1976
Nederlands Congrescentrum in Den Haag – Nederland
Presentatie: Corry Brokken – TV Host: NOS

Onder de 18 deelnemers enkele bekende namen. Brotherhood of Man scoorde in 1975 al een hit met “Kiss me, kiss you baby”. Net als Teach In in 1975 trad de formatie als eerste aan en won ze overtuigend het festival met “Save your kisses for me”, dat met zes miljoen verkochte exemplaren zou uitgroeien tot de meest succesvolle winnaar ooit.

Ook Les Humphries Singers waren geen onbekenden. Jürgen Marcus; een bekende schlagerzanger, die uitkwam voor Luxemburg. Al Bano & Romi- na Power namen deel voor Italië met een nummer dat Romina deels in het Engels zong. Sandra Reemer trad als Nederlandse vertegenwoordiging voor het voetlicht met ‘The party is over’ en sprokkelde 56 punten bij elkaar en een 6-de plaats.

Zaterdag 7 mei 1977
Wembley Conference Center in Londen – Verenigd Koninkrijk
Presentatie:  Angela Rippon –  TV Host: BBC

De show begon met beelden uit de vier landen van het Verenigd Koninkrijk. Voor de Belgische deelnemers verliep de show misschien iets te vlot; het orkest van de BBC speelde “A million in one two three” namelijk te snel. Dat kon dan weer niet van de puntentelling worden gezegd.

Die verliep chaotisch. Scores werden fout weergegeven en sommige jury’s gaven te veel punten. Na drie jaren van pretentieloze popliedjes koos Europa weer voor een lyrische ballade van Frankrijk met Marie Myrian met haar chanson “L’oiseau et I’enfant”. ‘De Mollemolen’ van Heddy Lester werd een evergreen maar van Europaslechts 36 punten en daarmee een 9-de plaats.

Zaterdag 22 april 1978
Palais des Congrès in Parijs – Frankrijk
Presentatie: Denise Fabre en Léon Zitrone –  TV Host: TF1

Een record aantal deelnemers voor de editie 1978. Na 11 jaar deed Denemarken weer mee als ook Turkije. In de aanloop naar het Songfestival waren de grootste favorieten Ierland, de Spaanse discoqueens van Baccara die voor Luxemburg aantraden, en zo waar België.

Verrassende winnaar werd evenwel Israël met een nummer waarvan de titel een soort geheimtaal van kinderen was. Na elke klinker wordt een b ingevoegd en wordt die klinker herhaald. “A-ba-ni-bi” is dus Ani en dat betekent zoveel als ‘ik’. Het werd gezongen door Izhar Cohen & The Alpha Beta. De Nederlandse vertegenwoordiging Harmony met het liedje ‘Het is OK’ kreeg 37 punten en een 13-de plaats.

Zaterdag 31 maart 1979
International Convention Center in Jeruzalem – Israël
Presentatie: Daniel Pe’er en Yardena Arazi –  TV Host: IBA

Aanvankelijk hadden zich opnieuw twintig deelnemers gemeld voor de editie 1979. Turkije zou als 11-de aantreden maar trok zich terug. Voor Israël was het een erezaak om het Songfestival te organiseren in Jeruzalem. Dat ging gepaard met grote veiligheidsmaatregelen.

Israël won met “Hallulelujah”, een vredesboodschap die bijzonder gelegen kwam amper één week nadat de Camp David-akkoorden tussen Egypte en Israël waren getekend. Milk & Honey hielden er een dikke Europese hit aan over en een evergreen. Tweede werd Spanje met Betty Misiego met “Su Canción”. De winnares van 1973, Anne Marie David, vertegenwoordigde Frankrijk met “Je Suis L’Enfant Soleil” en werd derde. Sandra Reemer werd Xandra met het liedje Colorado maar die naamsverandering leverde de Nederlandse vertegenwoordiging 51 punten op en een 13-de plaats.

Zaterdag 19 april 1980
Nederlands Congrescentrum in Den Haag – Nederland
Presentatie: Marlous Fluitsma – TV Host: NOS

Voor het eerst trad een Afrikaans land aan op het Eurovisiepodium, Marokko. Het was zangeres Samira Bensaïd die met “Bitaqat hob”, ‘vredeslied’, de eer had als eerste kandidate van haar land op een Eurovisie Songfestival aan te treden. Door het tegenvallende resultaat, een voorlaatste plaats, zou ze meteen ook de laatste Marokkaanse kandidate worden.

Elk liedje werd in de eigen taal voorgesteld door een presentator of presentatrice van het land dat het nummer vertegenwoordigde. Ierland bleek bij de juryleden het best in de smaak te liggen, want Johnny Logan sprokkelde met “What’s another year” 143 punten bijeen. Dat waren er vijftien meer dan “Theater” van Katja Ebstein uit Duitsland. Het Verenigd Koninkrijk werd met “Love enough for two”, gezongen door Prima Donna derde. Maggie McNeal bezong de hoofdstad van ons land. ‘Amsterdam’ kreeg van Europa 93 punten en behaald als Nederlandse vertegenwoordiging daarmee een 5-de plaats.

Zaterdag 4 april 1981
Royal Dublin Society in Dublin – Ierland
Presentatie: Doireann Ní Bhríain – TV Host: RTÉ

Veel groene landschappen, Guinness-bier en Keltische monumenten sierden de beelden van het 26-ste Eurovisie Songfestival. Ook het decor, dat vooral groene tinten bevatte maar tijdens de nummers zowat alle kleuren aannam, bevatte verwijzingen naar het groene eiland.

Voor het Verenigd Koninkrijk haalde de groep Bucks Fizz de zege binnen. Met hun opzwepende “Making your mind up” en de ‘rokjesact’ van de twee meisjes in de groep haalden ze de meeste punten binnen. Duitsland werd met “Johnny Blue” van Lena Valaitis tweede, Frankrijk werd derde met “Humanahum” van Jean Gabilou. De Nederlandse in onzending werd 9-de met 51 punten met het liedje ‘Het is een wonder’, gezongen door Linda Williams.

Zaterdag 24 april 1982
Harrogate Conference Center in Harrogate – Verenigd Koninkrijk
Presentatie: Jan Leeming – TV Host:  BBC

Achttien deelnemers zakten af naar Harrogate eind april 1982 voor het 27-ste Eurovisie Songfestival. Frankrijk was daar verrassend genoeg niet bij. Een hymne won ook het festival: “Ein bisschen Frieden” van de Duitse Nicole. Het was ook de eerste maal in 27 jaar dat Duitsland het Songfestival won. Nicole’s overwinning was ook die van componist Ralph Siegel, die de helft van alle Duitse bijdragen heeft gecomponeerd.

Bill van Dijk vertegenwoordigde Nederland met ‘Jij en ik’ ; goed voor 8 punten en 16-de plaats.

Zaterdag 23 april 1983
Rudi Sedlmayer Halle in München – Duitsland
Presentatie: Marlene Charell –  TV Host: ARD

Het was de ‘Bayerischer Rundfunk’ die namens de ARD het 28-ste Songfestival produceerde. In de Rudi Sedlmayer Halle werd een sober decor opgesteld, bestaande uit allerlei langwerpige lichtgevende elementen. “Si la vie est cadeau”, dat was de titel van het winnende liedje.

Het was Luxemburg dat er zijn vijfde overwinning mee te pakken had. Corinne Hermes had er een hitje mee, maar verdween daarna in het niets. Dat was niet het geval met Ofra Haza uit Israël, die tweede werd. Zij zou uitgroeien tot de koningin van de etnische muziek in de jaren die volgden. Carola uit Zweden werd met “Främling” derde. Nederland met Bernadette en ‘Sing me a song’ eindigde op de 7-de plaats met 66 punten.

Zaterdag 5 mei 1984
Théatre Municipal in Luxemburg – Luxemburg
Presentatie: Désirée Nosbush – TV Host: RTL/CLT

Negentien landen, eentje minder dan in 1983, namen deel aan het 29-ste Songfestival in Luxemburg. Israël besloot na twee tweede plaatsen in 1982 en 1983 een jaartje over te slaan. De eerste plaats ging in Luxemburg naar Zweden, dat zo zijn tweede overwinning binnenhaalde; exact tien jaar na ABBA.

Drie leden, Herreys, van dezelfde familie charmeerden de jury met hun danspasjes, gouden schoenen en niets zeggende tekst van “Diggi-loo-diggi-ley”. Tweede werd Linda Martin uit Ierland met het door Johnny Logan geschreven “Terminal 3”. Op nummer drie belandde de groep Bravo uit Spanje met het op dat moment vrij moderne “Lady lady”. Het liedje werd ook in verschillende Europese landen een hit. De Volendamse Mariebelle vergaarde als Nederlandse vertegenwoordiging 34 punten en daarmee een 11-de plaats. Haar Eurovisie Songfestival liedje is een evergreen geworden.

Zaterdag 4 mei 1985
Skandinavium in Göteborg – Zweden
Presentatie: Lill Lindfors – TV Host: SVT

Göteborg 1985 mag met recht en reden het eerste Songfestival van de ‘moderne tijd’ worden genoemd: een locatie met plaats voor bijna 10.000 mensen, een enorm uitgebreid decor, een orkest dat niet langer in een orkestbak onder het podium werd gestopt. Göteborg betekende het einde van het lijden voor de Noren.

In vele jaren Eurovisie Songfestival hadden de Noorse kandidaten er nog maar weinig van terechtgebracht en hadden ze het absolute record aan laatste plaatsen bijeengesprokkeld, maar in 1985 keerde het tij. Het opgewekte “La det swinge” van de Bobbysocks haalde de grote prijs binnen. Duitsland werd met Wind tweede met ‘Für alle’ en Zweden werd derde met Kikki Danielsson en Bravibrationer. Frizzle Sizzle, die Nederland vertegenwoordigen behaalde met ‘Alles heeft een ritme’ op blote voeten 40 punten en een 14-de plaats.

Zaterdag 3 mei 1986
Edvard Grieg Halle in Bergen – Noorwegen
Presentatie: Åse Kleveland – TV Host: NRK

De Noorse televisie had het Eurovisie Songfestival opgebouwd als één grote reclamespot voor al wat Noors was. Vis, fjorden en havenhuisjes werden dan ook veelvuldig aan de kijker getoond. In de Grieg Halle werd een podium dat een groot ijskristal voorstelde neergezet. Het viel op dat zowel de Noorse omroep als de deelnemende artiesten voor lichte kleuren in belichting en kleding kozen.

België won voor de eerste keer het liedjesfestival. Daarvoor zorgde “J’aime la vie”, vertolkt door de jonge Sandra Kim. Als tweede eindigde Zwitser- land met “Pas pour moi” van Daniela Simons. Op nummer drie eindigde nog een Franstalige inzending, “L’amour de ma vie” van Sherisse Lau- rence. De Nederlandse inzending ‘Rechtop in de wind’. vertolkt door Marcha eindigde als 5-de met 83 punten.

Johnny Logan

Zaterdag 9 mei 1987
Eeuwfeestpaleizen in Brussel – België
Presentatie: Viktor Lazlo
TV Host: RTBF

Voor de allereerste maal streek het Eurovisie Songfestival in België neer en meteen nam het tot dan toe grootst aantal landen in de geschiedenis deel, namelijk tweeëntwintig. Een schitterend decor, bestaande uit allerlei geometrische figuren, werd gebouwd en België liet zich van zijn beste kant zien. Zo werd elk land ingeleid door een bekende stripfiguur.

Op het einde van de avond werd Johnny Logan – voor de tweede maal – tot Eurovisie Songfestival winnaar gekroond met “Hold me now”. Wind uit Duitsland werd tweede met “Laß die Sonne in dein Herz” en het Italiaanse “Gente di mare” pakte het brons. Alle drie werden het grote hits over heel Europa.

Céline Dion

Zaterdag 30 april 1988
Royal Dublin Society in Dublin – Ierland
Presentatie: Pat Kenny en Michelle Rocca
TV Host: RTÉ

Het Songfestival 1988 mag als een typisch ‘jaren ’80-programma’ bestempeld worden: veel spectaculaire kapsels, kleurige acts en hopen schoudervullingen en opvallende oorringen. Het decor werd uiterst sober gehouden: een schaakbordpatroon afgebakend met blauw neonlicht. De Canadese Céline Dion, uitkomend voor Zwitserland en de Brit Scott Fitzgerald streden tot de allerlaatste twaalf punten om de trofee. Uiteindelijk haalde het Zwitserse lied “Ne partez pas sans moi” de zege nadat Joegoslavië het Britse “Go” compleet had genegeerd bij de jurering.

Riva

Zaterdag 6 mei 1989
Palais de Beaulieu in Lausanne – Zwitserland
Presentatie: Lolita Morena en Jacques Deschenaux
TV Host: SSR

Het 34-ste Songfestival begon met een verhaaltje rond Heidi, het boeken- en filmpersonage van het kleine meisje dat opgroeit in de Zwitserse Alpen. Verder trad in de aanloop naar de 22 liedjes ook Céline Dion op. Zij bracht haar winnende liedje van 1988 en “Where does my heart beat now”, een lied dat pas drie jaar later hoog zou schoren in hitparades overal ter wereld. Winnaar in Lausanne werd de groep Riva uit Joegoslavië met het uptempo liedje “Rock me”. De Joegoslaven haalden zo hun eerste overwinning in de geschiedenis binnen.

Toto Cutugno

Zaterdag 5 mei 1990
Vatroslav Lisinski Hall in Zagreb – Joegoslavië
Presentatie: Oliver Mlakar en Helga Vlahović
TV Host: JRT

De tweeëntwintig landen namen deel en Spanje mocht het rijtje dit jaar openen, Finland trad als allerlaatste aan. Vele landen hadden de tijd van verandering die Europa meemaakte verwerkt in hun liedjes. Zo zong Noorwegen over de ‘Brandenburger Tor’, Duitsland over ‘Frei zu leben’ en had Oostenrijk het over “Keine Mauern mehr”.

Italië en Ierland bezongen de schoonheid van Europa in “Insieme: 1992”, gezongen door Toto Cutugno. Ierland met “Some where In Europe”, gezongen door Liam Reilly, moest die tweede plek wel delen met de Franse inzending “White and black blues”, gezongen door Joelle Ursull.

Carola

Zaterdag 4 mei 1991
Studio 15 da Cinecittà in Rome – Italië
Presentatie:  Gigliola Cinquetti en Toto Cutugno
TV Host:  RAI

Het had niet veel gescheeld of het Songfestival 1991 had een editie met slechts een handvol landen geweest. In 1991 woedde de Golfoorlog immers in alle hevigheid en ook in Joegoslavië was het onrustig. Vele landen vreesden dat de Ita- lianen de veiligheid van hun kandidaten niet konden waarborgen. Door het Songfestival van San Remo naar het veiligere Rome te verhuizen, werd die vrees echter grotendeels weggenomen.

Zweden won in Rome, maar met evenveel punten als Frankrijk. Het reglement zegt dan dat het land met de meeste twaalven en tienen dan met de trofee naar huis mocht, en zo won “Fångad av en stormvind” met Carola en niet Amina met “C’est le dernier qui a parlé”.

Linda Martin

Zaterdag 9 mei 1992
Malmömässan Isstadion in Malmö – Zweden
Presentatie: Lydia Cappolicchio en Harald Treutiger
TV Host: SVT

Een groot vikingschip domineerde het podium van het Songfestival 1992. Dat podium stond opgesteld in de Malmömässan, de grote expositiehal van de derde grootste stad van Zweden. Op voorhand waren twee landen als grote favorieten naar voren geschoven: Ierland en Malta. Zij bezetten in de uiteindelijke rangschikking plaatsen één en drie. De Britse kandidaat kon het zilver grijpen met “One step out of time”. Het winnende “Why me” van Linda Martin, in 1984 al tweede, was van de hand van Johnny Logan, die daarmee voor de derde keer het Eurovisie Songfestival wist te winnen.

Niamh Kavanagh

Zaterdag 15 mei 1993
Green Glens Arena in Millstreet Town – Ierland
Presentatie:  Fionnuala Sweeney
TV Host:  RTÉ

Voor het eerst in de geschiedenis van het Songfestival traden vijfentwintig landen aan, tot nu toe nog steeds het record aantal deelnemers. Joegoslavië was uiteengevallen en de nieuwe republieken Slovenië, Kroatië en Bosnië-Herzegovina reeds vertegenwoordigd. De eerste twee plaatsen van het 38-ste festival waren dezelfde als die van het jaar ervoor: Ierland en het Verenigd Koninkrijk. Het winnende lied heette “In your eyes” en werd gezongen door Niamh Kavanagh.

Paul Harrinton & Charlie McGettiganen

Zaterdag 30 mei 1994
The Point Theatre in Dublin – Ierland
Presentatie:  Cynthia ní Mhurchú en Gerry Ryan
TV Host: RTÉ

Dublin 1994 werd na de start in 1956 het jaar met het grootst aantal nieuwkomers. Door het openbreken van het Oostblok traden maar liefst zeven Oost-Europese landen voor her eerst aan: Estland, Roemenië, Slovakije, Litouwen, Hongarije, Rus- land en Polen. Het decor stelde een stadszicht voor, met wolkenkrabbers op de achtergrond. Ierland won met “Rock ’n roll kids” vertolkt door Paul Harrinton & Charlie McGettiganen. Als tweede ëindigde “To nie ja!” van de Poolse Edyta Górniak en derde werd Mekado met ‘Wir Geben’Ne Party’.

Secret Garden

Zaterdag 13 mei 1995
The Point Theatre in Dublin – Ierland
Presentatie:  Mary Kennedy
TV Host: RTÉ

De in 1993 uitgesloten landen, waaronder België, Turkije en Israël, keerden dit jaar terug en de laatste landen van 1994, waaronder Nederland, namen hun plaats op het rustbankje in. Er waren twee liedjes minder dan in 1994, omdat de Europese Broadcast Union van mening was dat 25 landen teveel waren om alles binnen drie uur af te werken.

Winnaar werd Noorwegen met het bijna volledig instrumentale “Nocturne”. Veerentwintig woorden kwamen er in het lied voor. Ierland won dus eens niet, maar de violiste van de winnende groep Secret Garden, Finnuola Sherry, was wel Ierse. Spanje werd tweede, de Zweden derde.

Eimear Quinn

Zaterdag 18 mei 1996
Oslo Spektrum in Oslo – Noorwegen
Presentatie: Ingrid Bryn en Morten Harket
TV Host: NRK

De Noorse televisie was de eerste omroep die het Songfestival van zijn ‘oubollige imago’ probeerde af te helpen. Dat probeerden ze onder meer door A-Ha-boegbeeld Morten Harket als presentator aan te stellen. Bij elk land werd eerst een filmpje getoond waarin elke deelnemer in zijn thuisland werd gefilmd en waarna het staathoofd of een minister hem of haar in de eigen taal veel geluk toewenste.

Commotie bij België toen de Minister-President van de Vlaamse Gemeenschap verklaarde dat “Vlaanderen Lisa del Bo alle succes toewenste”. Dat deed pijn in Franstalig België. Winnares werd Eimear Quinn uit Ierland. Met “The Voice” liet zij gastland Noorwegen en derde Zweden achter zich.

Katrina and the Waves

Zaterdag 3 mei 1997
The Point Theatre in Dublin – Ierland
Presentatie: Carrie Crowley en Ronan Keating
TV – Host: RTÉ

Net als hun collega’s uit Noorwegen in 1996, besliste de Ierse televisie RTÉ het Eurovisie Songfestival een modernere look aan te meten. Een gigantisch decor, dat uit een ‘grot’ met allerlei videoschermen bestond, werd opgebouwd. Voor het eerst televoting in het Verenigd Koninkrijk, Zweden, Oostenrijk, Zwitserland en Duitsland. Mede door de televoting won de Britse groep Katrina and the Waves in Dublin met “Love shine a light”. Zij vergaarden 227 punten, een record en lieten de kandi- daat van thuisland Ierland, Marc Roberts, ver achter zich. Turkije werd verrassend derde met het etnische “Dinle” van Sebnem Paker en de groep Etnik.

Dana International

Zaterdag 9 mei 1998
National Indoor Arena in Birmingham – Verenigd Koninkrijk
Presentatie: Terry Wogan en Ulrika Johnson
TV Host:  BBC

De groots opgezette show kreeg van de BBC het thema “heden en verleden” mee. Dat was vooral te merken aan de filmpjes waarin onder meer het ontstaan van het voetbal, het theater en de film werd uitgebeeld. Hét moment van de avond kwam na een hele spannende puntentelling, toen nieuwbakken winnares Dana International plots in een wel erg originele jurk – met papegaaienverende reprise van “Diva” zong.

Transseksuele Dana werd op haar 23-ste pas vrouw en alleen dat feit al leek haar bij de televoters veel punten op te leveren. Tweede werd het Verenigd Koninkrijk dat met “Where are you” van Imaani toch een waardig opvolger van “Love shine a light” had gevonden. Derde werd het kleine Malta met de ballade “The one that I love”, gezongen door Chiara.

Charlotte Nilsson

Zaterdag 29 mei 1999
International Convention Centre in Jeruzalem – Israël
Presentatie: Yigal Ravid, Dafna Dekel en Sigal Shahamon
TV Host: IBA

Het International Convention Centre was net als in 1979 de locatie voor het Eurovisie Songfestival. Elk land werd ingeleid met een animatiefilmpje van een bijbelverhaal. De overwinning in Jeruzalem was, acht jaar na hun laatste zege, voor de Zweden.

Het liedje “Take me to your heaven” van Charlotte Nilsson, een nummer met duidelijke verwijzingen naar de 25-ste verjaardag van ABBA’s Eurovisie Songfestival zege in 1974, behaalde zeventien punten meer dan de nummer twee, IJsland met “All out of luck” van Selma. Duitsland werd derde met een viertalig lied “Journey to Jerusalem” gezongen door een Turkse groep uit München.

Olsen Brothers

Zaterdag 13 mei 2000
Globen in Stockholm – Zweden
Presentatie: Anders Lundin en Kattis Ahlström
TV Host: SVT

Stockholm huisvestte 25 jaar na het Songfestival 1975 voor de tweede maal het Europese liedjesfestival. Als locatie koos men voor ‘Globen’ , het grootste bolvormige gebouw ter wereld met een capaciteit van 13.000 zitplaatsen.

De organisatoren wilden de wereld een modern en trendy Stockholm tonen, dat was onder meer te merken aan het logo, de filmpjes en het decor. Toch was het winnende liedje minder van deze tijd. “Fly on the wings of love” was door niemand als mogelijke kanshebber op de overwinning gezien, maar ging toch maar mooi met de trofee aan de haal. De Olsen Brothers hadden dan ook een verbluffend optreden neergezet. Ook de nummer twee was een verrassing; de Russische Alsou met het Engelstalige “Solo”l. Debutant Letland eindigde derde met “My star” van de pop- groep Brain Storm.

Tanel Padar & Dave Benton

Zaterdag 12 mei 2001
Parken in Kopenhagen – Denemarken
Presentatie: Natasja Crone Back en Søren Pilmark
TV Host: DR

Het Songfestival is de laatste jaren populairder dan ooit en dat wou de Deense televisie ook laten zien. Maar liefst 35.000 mensen, drie keer meer dan in Zweden vorig jaar, konden de show live bijwonen in het nationale voetbalstadion van Denemarken, ‘Parken’.

In ‘Parken’ ging de eerste prijs erg verrassend voor de eerste keer naar een vroeger Oostblokland, namelijk Estland. Het winnende lied “Everybody”, gezongen door Tanel Padar & Dave Benton. De jonge Baltische staat, er in 1994 voor de eerste maal bij, had al wel enkele hoge plaatsen op vorige songfestivals behaald. Tweede werd Denemarken met Rollo en King en “Never ever let you go” en Griekenland werd met “Die for you” van de Zweeds-Griekse groep Antique derde.

Marie N

Zaterdag 25 mei 2002
Saku Suurhall in Tallinn – Estland
Presentatie: Annely Peebo en Marko Matvere
TV Host: ETV

Voor de eerste keer in de Eurovisie Songfestival geschiedenis streek het zangfestival in een voormalig Oostblokland neer. Estland leverde een mooie show af waarin het thema “Estland, een modern sprookje” een hoofdrol kreeg.

Zangeres Marija Naumova uit Letland, alias Marie N, haalde een verkleedtruc uit de kast om haar latino getinte liedje “I wanna” te ondersteunen en met succes. Malta eindigde met Ira Losco als tweede, derde werden dus Estland en het Verenigd Koninkrijk.

Sertab Erener

Zaterdag 24 mei 2003
Skonto Olympia Halle in Riga – Letland
Presentatie: Marie N
TV Host: LTV

De Letse televisie kon de klus niet zelf klaren en daarom verleende de Zweedse televisie technische assistentie. Met een wervelende show op de bühne van de Skonto Olympia Hal door de Turkse ster Sertab Erener won zij het Songfestival met ‘Everyway that I can’ nipt van de Belgische formatie Urban Trad die ‘Sanomi’ vertolkten. Derde werden het vermeende les- bische koppel t.A.T.u. uit Rusland met ‘Ne ver’, ne Boisja’.

Ruslana

Zaterdag 15 mei 2004
Mydonose Showlandhal in Istanboel – Turkije
Presentatie: Meltem Cumbul en Korhan Abay
TV Host: TRT

Zangeres Ruslana heeft voor Oekraïne het 49-ste Eurovisie Songfestival in het Turkse Istanboel gewonnen met het num- mer Wild dances. Tweede werd Servië-Montenegro met de zanger Zeljko Joksimoviae met zijn mooie song ‘Lane moje’. De derde plaats was voor Sakis Rouves met ‘Shake it’ van Griekenland. Vierentwintig landen deden mee aan de finale van het grootste zangfestival ter wereld. Televisiekijkers uit 36 landen brachten via televoting hun stem uit. De kwaliteit van de songs werd dit jaar minder gewaardeerd door kijkend Europa dan andere jaren; veelal werden punten gegund aan buur- landen. Voorts was het opmerkelijk dat er meer punten werden gegeven voor de act dan voor de zangkwaliteiten. Hiervan zijn o.a. Frankrijk, Duitsland, Malta, Nederland, Spanje, Verenigd Koninkrijk en IJsland de dupe van geworden.

Helena Paparizou

Zaterdag 21 mei 2005
Palats Sportu in Kiew – Oekraïne
Presentatie: Maria Efrosinina en Pavlo Shylko
TV Host: NTU

De Griekse Helena Paparizou won het 50-ste Eurovisie Songfestival in Kiew met 230 punten met het lied My Number One. Zij was bij de bookmakers al de grote favoriete. Tweede werd Malta met 192 punten; derde werd Roemenië. De bescherm- de landen – Duitsland, Frankrijk, Spanje en het Verenigd Koninkrijk – eindigden als laatsten.

Door een 15-de plaats in de halve finale mocht Nederland niet meedoen aan de finale. Meer dan de helft van de performers leken meer op kermisattracties dan vocale weergaven van liedjes. Opnieuw stemde Oost-Europa veelal op bevriende naties en niet op liedjes.

Zaterdag 20 mei 2006
Olympische Sporthal in Athene – Griekenland
Presentatie: Sakis Rouvas en Maria Menounos
TV Host: ERT

De hardrock-band Lordi uit Finland won het 51-ste songfestival met het nummer Hard Rock Hallelujah met 292 punten. Het is de eerste keer dat Finland het songfestival wint. Het optreden van Lordi viel op; de bandleden waren uitgedost als monsters. Rusland werd tweede met 248 punten en derde Bosnië-Herzegovina met 229 punten. Nederland deed niet mee. De meidengroep Treble werden 20-ste in de halve finale en waren uitgeschakeld voor de finale. De kwaliteit van de muzikale bijdragen waren beduidend beter dan het vorig jaar en bevriende landen gaven elkaar wederom de punten; met name in Oost-Europa. Winnaar Finland kreeg van alle landen punten behalve van het Prinsendom Monaco.

Marija Šerifović

Zaterdag 12 mei 2007
Hartwall Arena in Helsinki – Finland
Presentatie: Mikko Leppilampi, Jaana Pelkonen en Krisse Salminen
TV Host: YLE

De Servische zangeres Marija Šerifović won het 52-ste Eurovisie Songfestival met Molitva. Ze kreeg van de meeste Euro-  pese televoters stemmen en veelal de bekende 12 punten. Servië kreeg totaal 268 punten. Met 235 punten eindigde de Oekraïne als 2-de met de travestiet Verka Serduchka met Dancing Lasha Tumbai.

Derde werd Turkije met Kenan Doğulu die met Shake It Up Shekerim 163 punten vergaarde in de Finse hoofdstad. De Nederlandse inbreng van Edsilia Rombley met On top of the world verzamelde 38 punten en werd daarmee 21-ste in de halve finale. Zowel bij de halve finale als de finale bezetten Oost-Europese landen de eerste tien plaatsen. Monaco deed niet mee dit jaar en Tsjechië en Georgië debuteerden.

Dima

Zaterdag 24 mei 2008
Beogradska Arena in Belgrado – Servië
Presentatie: Jovana Janković en Željko Joksimović
TV Host: RTS

Dima Biland uit Rusland heeft het 53-ste Eurovisie Songfestival gewonnen met 272 punten met zijn liedje Believe. Hij luisterde zijn act op met een violist en hij liet speciaal een ijsbaantje aanleggen waarop Olympisch kampioen kunstrijden Evgeny Pluschenko rondcirkelde. Dima Bilan, in eigen land een mega ster en sekssymbool, shockeerde de aanwezigen in Belgrado door nauwelijks te verhullen dat hij de helft van de tijd zwaar onder invloed verkeerde. Oekraïne werd tweede met 230 punten en Griekenland met 218 punten derde.

Op 28 september 2007 maakte de EBU bekend dat het Eurovisie Songfestival vanaf 2008 anders zou gaan verlopen. In plaats van één halve finale te houden, zoals dat sinds 2004 het geval was, zouden er in 2008 twee halve finales worden georganiseerd. De vier grootste geldschieters – Fran- krijk, Duitsland, Spanje en het Verenigd Koninkrijk –  blijven evenals het gastland wél altijd verzekerd van een plek in de grote finale. Ze moeten wel stemmen tijdens een van de twee halve finales, ook al nemen zij hier niet aan deel. De tweede halve finale kwam er omdat het aantal deelne- mende landen op het songfestival de laatste jaren steeds verder was toegenomen en de halve finale te lang duurde en heel wat landen er niet meer in slaagden de finale te bereiken. Met de maatregel wou de organiserende EBU ook de zogenoemde ‘vriendjespolitiek’ op het songfestival aanpakken waardoor steeds dezelfde blokken landen de finale bereikten. Ons land mocht voor de 4-de keer oprij niet mee doen aan de finale van het Eurovisie Songfestival. Hind strandde in de halve finale met haar liedje Your Heart Belongs To Me.

Alexander Rybak

Zaterdag 16 mei 2009
Olympiyski Indoor Arena in Moskou – Rusland
Presentatie: Natalia Vodianova, Andrey Malahov, van Oergant, Alsou en Dmitry Shepelev
TV Host:

Noorwegen is de glorieuze winnaar geworden van het Eurovisie Songfestival in Moskou. Alexander Rybak haalde met zijn liedje Fairytale een monsterscore van 387 punten. Nummer twee IJsland metYohanna en Is it true behaalde 218 punten. Azerbeidzjan eindigde als derde met Aysel & Arash en hun liedje Always en zij kregen van Europa 207 punten. Nederland werd vertegenwoordigd door De Toppers met Shine. Europa gaven René Froger, Jeroen van der Boom en Gordon onvoldoende punten zodat ze niet voor het voetlicht mochten treden in de finale van het 54-ste Eurovisie Songfestival.

In 2009 werden er enkele wijzigingen doorgevoerd. De organiserende EBU introduceerde hierin opnieuw een jury. De finale zou een 50/50 pun- tensysteem krijgen van televoting en professionele jury’s. Hiermee wou men het stemmen voor bevriende landen en door bevolkingsgroepen met een grote diaspora indijken, een fenomeen dat in de laatste edities van het festival overduidelijk in de puntentelling aanwezig was. In de jury had- den enkel muziekprofessionals zitting die geen directe relatie met het Eurovisie Songfestival of de deelnemers hadden.

Lena Meyer-Landrut

Zaterdag 29 mei 2010
Telenor Arena in Oslo – Noorwegen
Presentatie: Erik Solbakken, Haddy N’jie en Nadia Hasnaoui
TV Host:  NRK

De de 55-ste editie van deze liedjeswedstrijd en werd gewonnen door Lena Meyer-Landrut uit Duitsland met het Engelstalige lied “Satellite” met 246 punten. Tweede werd Turkije met MaNga met “We could be the same”. Roemenië eindigde op de derde plaats met Paula Seling & Ovidiu Cernăuțeanu, die het liedje “Playing with firen” ten gehore bracht.

Vanaf 2010 kan er zowel tijdens de halve finales als de finale gestemd worden vanaf het moment dat het eerste liedje wordt gezongen, en dit tot vijftien minuten nadat de laatste artiest heeft opgetreden. Dit systeem wordt ook al toegepast bij het Junior Eurovisie Songfestival. Nederland wist zich voor het zesde jaar op rij niet te plaatsen voor de finale. Sieneke bleef in de tweede halve finale steken op de veertiende plaats, met 29 punten.

Ell & Nikki

Zaterdag 14 mei 2011
Düsseldorf Arena in Düsseldorf – Duitsland
Presentatie:  Anke Engelke, Stefan Raab en Judith Rakers
TV Host:  NDR/ARD

Deze 56-ste editie van het Eurovisie Songfestival werd georganiseerd in het Duitse Düsseldorf. Dit songfestival was het eerste festival dat in Duitsland werd gehouden sinds de Duitse hereniging in 1990. West-Duitsland organiseerde het festival wel al in 1957, in Frankfurt am Main, en in 1983, in München. Voor het eerst sinds 1958 nam de titelverdediger, Lena, opnieuw deel in het jaar na de winst.  43 landen bevestigden te zullen deelnemen aan het Eurovisie Songfestival 2011. Oostenrijk, Italië, San Marino en Hongarije lieten weten te zullen terugkeren op het festival, respectievelijk na drie, dertien, twee jaar en één jaar afwezigheid.

Azerbeidzjan won het festival voor de eerste maal in de geschiedenis met het liedje “Running scared”  gezongen door Ell & Nikki. Italië werd tweede met Eric Saadeen zijn liedje “Popular”. Zweden vervolledigde het podium met “Angel” en Mika Newton. Nederland wist zich voor het zevende jaar op rij niet te plaatsen voor de finale. De 3JS eindigden op de laatste plaats, met 13 punten.

Loreen

Zaterdag 26 mei 2012
Crystal Hall in Bakoe – Azerbeidzjan
Presentatie: Leyla Əliyeva, Nərgiz Birk-Petersen en Eldar Qasımov
TV Host:  ITV

Het was de eerste maal in de geschiedenis dat het Eurovisie Songfestival plaatsvond in Azerbeidzjan.  Er werd wat aan de regels gesleuteld voor aanvang van het festival. Sinds 2012 kan er niet meer gedurende de hele uitzending gestemd worden. Men keerde terug naar het oude systeem, waardoor men pas kan stemmen na afloop van het optreden van het laatste deelnemende land. Uit elke halve finale zouden, net als de voorbijgaande jaren, tien landen zich plaatsen voor de grote finale. Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje en het Verenigd Koninkrijk waren recht- streeks geplaatst. Er namen 42 landen deel aan de 57-ste editie in 2012.

De Zweedse Loreen met “Euphoria”, die voor aanvang van het songfestival al tot topfavoriete gebombardeerd werd, wist de finale afgetekend te winnen. Met 372 punten haalde ze het met meer dan 100 punten voorsprong op nummer twee, Rusland die met “Party for everybody”  voor het voetlicht gebracht door Boeranovskije Baboesjki.  Servië met  Željko Joksimović en zijn liedje “Nije ljubav stvar”, die in 2004 al tweede was gewor- den, legde nu beslag op de derde plaats. Nederland wist met Jaon Franka en haar “You and me” zich voor het achtste jaar op rij niet te plaatsen voor de finale.

Emmelie de Forest

Zaterdag 18 mei 2013
Malmö Arena in Malmö – Zweden
Presenttie: Petra Mede
TV Host: STV

De 58-ste editie van deze Europese liedjeswedstrijd werd gehouden in de Malmö Arena in Malmö. Er is maar één presentator in 2013. Dit is voor het eerst in 18 jaar. De voorgaande jaren werd het festival telkens door meerdere personen gepresenteerd. De laatste keer dat er één presentator was, was in 1995. Mary Kennedy presenteerde het festival toen. Op 28 januari 2013 maakte producerende omroep SVT bekend dat de keuze dit keer gevallen was op Petra Mede.

De zangeres Emmelie de Forest won met het nummer “Only teardrops” voor Denemarken met 281 punten.  Tweede met 214 punten werd Zlata Ohnevytsj met het liedje “Gravity” namens de Oekraïne. Margaret Berger uit Noorwegen vergaarde 191 pun- ten en een derde plaats met haar liedje “I feed you my love”.

Conchita Wurst

Zaterdag 10 mei 2014
B&W Hallerne in Kopenhagen – Denemarken
Presenttie: Pilou Asbæk, Nikolaj Koppel en Lise Rønne
TV Host: DR

Het 59-ste Eurovisie Songfestival werd gehouden in Kopenhagen en werd gewonnen door Oostenrijk. Met “Rise like a phoenix” wist Tom Neuwirth als Conchita Wurst met een travestietenact de meeste punten binnen te halen. Hij viel op door een pruik met lange haren, opgemaakte ogen, een kortgeknipte baard en het dragen van een strakke jurk. De meest besproken kandidaat haalde 290 punten. Het was de tweede overwinning voor Oostenrijk. In 1966 was de eerste met Udo Jürgens met Mercie Cherie.

Op de tweede plaats eindigde Nederland met “Calm after the storm” van The Common Linnets en 218 punten. Dit was het beste Nederlandse resultaat sinds 1975. Zweden werd derde met Sanna Nielsen en “Undo”. Zij vergaarde 174 punten.

Måns Zelmerlöw | Zweden

Zaterdag 23 mei 2015
Wiener Stadthalle in Wenen – Oostenrijk
Presentatie: Mirjam Weichselbraun, Alice Tumler, Arabella Kiesbauer en Conchita Wurst
TV Host: ORF

De 60-ste editie van het songfestival werd gehouden in de Oostenrijkse hoofdstad Wenen. Australië, dat wegens zijn ligging slechts waarnemend lid van de EBU is en dus normaal niet mag deelnemen, zou in 2015 ter gelegenheid van de 60-ste editie eenmalig mogen deelnemen. Het land zendt het festival al 30 jaar uit en het evenement is er ondanks het tijdverschil zeer populair, onder andere door de Europese inwoners. Zweden won met de zanger Måns Zelmerlöw met het nummer ‘Heroes; met maar liefst 365 punten, 78% van het maximaal mogelijke aantal.  Tweede met 303 punten werd Rusland met “A million voices” gezongen door Polina Gagarina.  Met 292 punten ging de derde plaats naar Italië met het trio Il Volo en hun liedje “Grande amore”. Nederland eindigde met Trijntje Oosterhuis in zijn halve finale in de onderste regionen en haalde de finale niet.

Jamalla | Oekraïne

Zaterdag 14 mei 2016
Ericsson Globe in Stockholm – Zweden
Presentatie: Petra Mede en Måns Zelmerlöw
Host: SVT

Het  61-ste Eurovisie Songfestival werd gehouden in de Zweedse hoofdstad Stockholm; en Australië mocht ook weer deelnemen. Het songfestival  werd gewonnen door de  Oekraïne door de zangeres Jamalla met het liedje ‘1944’. Zij onderscheidde zich met een lied dat niet over liefde en verlangen ging, maar over de deportatie van de Krim-Tataren door dictator Jozef Stalin, maar het is een publiek geheim welke Russische alleenheerser de zangeres eigenlijk op de korrel heeft; namelijk Vladimir Putin. Tweede werd Australië met ‘Sound of Silence’, gezongen door de uit Zuid-Korea afkomstige zangeres Dami Im. De toren hoge favoriet Sergey Laza- rev uit Rusland eindigde als derde met ‘You Are The Only One’. De Nederlandse inzending met Douwe Bob en zijn ‘Slow Down’; werd elfde. België werd tiende met het liedje ‘What’s the Pressure’ en werd gezongen door Laura Tesoro.

De uitslag bleef spannend tot het einde doordat men de punten van de nationale jury’s en televoters apart werden uitgebracht. Voor het eerst werd het Eurovisie Songfestival ook uitgezonden in China en de USA.

Salvador Sobral | Portugal

Zaterdag 13 mei 2017
International Exhibition Centre in Kiev – Oekraïne

Presentatie: Oleksandr Skisjko, Volodimir Ostapsjoek en Timoer Mirosjnytsjenko
TV Host: NTU

Portugal heeft het Eurovisie Songfestival gewonnen. Salvador Sobral kwam op de eerste plek met zijn nummer Amar pelos dois met 758 punten. De Portugees was al langer favoriet vanwege zijn gevoelige nummer waarbij hij alleen begeleid werd door piano en viool. ‘Muziek is geen vuurwerk, je moet echt iets kunnen vertellen’, zei Salvador Sobral tijdens zijn speech. Hij pleitte voor gevoeligere muziek. De tweede plaats ging naar Bulgarije met 615 punten en derde werd met 374 punten Moldavië. België behaalde 363 punten en is goed voor een vierde plaats. Zweden werd vijfde en vergaarde 344 punten. Nederland is geëindigd op de elfde plek met 135 punten van de vakjury’s en 15 punten van de van de televoters; maakt totaal 150. Overigens waren de Nederlandse zussen wel de beste zangers op het hele Eurovisie Songfestival. Opvallend detail van dit jaar is dat de Russische deelneemster niet mocht deelnemen aan het grootste zangfestival ter wereld van de Oekraïnse regering omdat de zangeres heeft opgetreden op het geannexeerde schiereiland De Krim door Rusland. Er keken ruim 200 miljoen mensen naar het festival.

Lees meer

Vera Lynn | The Forces’ Sweetheart

Dame Vera Margaret Lynn werd geboren in East Ham – een deel van Londen – op 20 maart 1917. Deze Britse zangeres  – zij gebruikte de meisjesnaam van haar grootmoeder als artiestennaam – die in de Tweede Wereldoorlog met als bijnaam ‘The Forces’ Sweetheart’ grote bekendheid kreeg. Het lied ‘We’ll Meet Again’ dat is geschreven door Ross Parker en Hughie Charles, is haar grootste klassieker. Ze begon met optreden als zevenjarige en trad voor het eerst voor de radio op in 1935, bij het destijds beroemde orkest van Joe Loss.

In 1940 kreeg Lynn haar eigen radioprogramma, Sincerely Yours, waarin zij boodschappen doorgaf aan soldaten in het buitenland en verzoeknummers zong. Ze bezocht ook ziekenhuizen om jonge moeders te interviewen en hun berichten aan hun echtgenoten overzee door te zenden, en trad op voor Britse soldaten, bijvoorbeeld in het toenmalige Birma.

In 1939 nam ze het nostalgische ‘We’ll Meet Again’ op, dat goed bleek aan te slaan bij de velen die tijdens de oorlog van hun geliefden gescheiden waren. ‘We’ll Meet Again’ en haar ‘The White Cliffs of Dover’ behoren tot de beroemdste liederen uit die jaren. Na de bevrijding werd Lynn de eerste Britse artiest die de top van de Amerikaanse hitparade bereikte, met het lied ‘Auf Wiederseh’n Sweetheart’. Ook had ze succes met hits als ‘Forget-Me-Not’ en ‘My Son, My Son’.

In 1975 werd Lynn in de adelstand verheven. Nadat bij haar borstkanker werd geconstateerd, richtte zij een liefdadigheidsorganisatie op. Jarenlang was Vera Lynn regelmatig te zien bij herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog.  Zij werd bijna de officieuze woordvoerder van de Britse veteranen. Op 5 mei 1970 trad zij voor het voetlicht in Arnhem ter gelegenheid van de viering van de vrijheid voor het Provincie Huis van de Gelderse hoofdstad. In 1985 trad ze in Nederland op tijdens het officiële concert ter gelegenheid van 40 jaar bevrijding. In 1992 trad zij op op het bordes van het Airborne Museum in Oosterbeek. In 1995 trad zij op bij Buckingham Palace ter gelegenheid van de vijftigste Victory in Europe Day. Tien jaar later was zij nog te gast bij een vergelijkbaar feest op Trafalgar Square, maar zingen deed zij toen niet meer. Wel hield zij een toespraak waarin ze de veteranen van de Tweede Wereldoorlog prees en jongere generaties opriep om zich hun offer te blijven herinneren.

In 2009 maakte Vera Lynn haar comeback in de Britse hitlijsten. Met haar verzamelalbum ‘We’ll Meet Again – The Very Best of Vera Lynn’ haalde zij de album Top 20. Zij was daarmee de oudste nog in leven zijnde zangeres die de Britse hitparade bereikte. In juli 2016 werd zij op 99-jarige leeftijd benoemd tot lid van de Orde van de Broeders van de Eer.

Drie dagen voor haar 100-ste verjaardag verscheen het verzamelalbum ‘Vera Lynn 100’, bestaande uit zowel klassiekers als nooit eerder uitgebrachte nummers.

Lees meer

Z.M. Willem-Alexander | Emotioneel – Ontwapenend – Openhartig

Koning Willem-Alexander ziet men zelden emotioneel, maar tijdens zijn televisie-gesprek met interviewer Wilfried de Jong staan de tranen in zijn ogen als hij praat over het overlijden van zijn broer Friso en de vliegtuigramp met de MH17. De koning ontving Wilfried de Jong bij hem thuis, op landgoed De Eikenhorst.

Een gesprek over het leven, zijn familie, belangrijke gebeurtenissen en grappige, maar ook emotionele momenten. Een gesprek over 50 jaar Willem-Alexander: de man, niet de koning, die ’50 wordt maar zich toch echt nog 30 voelt’. Prins Friso overleed in 2013. Hij kwam begin 2012 tijdens een ski-vakantie in Oostenrijk onder een lawine terecht en lag daarna anderhalf jaar in coma. ‘We gingen van drie naar twee broers’, vertelt de koning met betraande ogen. Zichtbaar geëmotioneerd gaat hij verder. ‘Hij was ontzettend druk, maar hij was op de achtergrond een goede adviseur van me. Goudeerlijk, soms niet echt op een  diplomatieke manier’, zegt hij met een glimlach. ‘En als je iemand kwijtraakt, dan merk je pas hoe erg je iemand kan missen’.

Toen Friso in coma lag, ging hij vaak langs. Met alle kinderen, een voor een, de middag op en neer naar Londen. ‘Ik had altijd hoop dat het goed zou komen’. In die periode zag hij zijn moeder – koningin Beatrix – veranderen. ‘Ik zag wat er gebeurt met een moeder als ze een kind verliest. Dan besef je pas welke onverantwoorde dingen je zelf hebt gedaan en welk effect dat heeft op je moeder. Ze verliest een deel van zichzelf’.

Willem-Alexander is ook emotioneel over de crash van vliegtuig MH17, een jaar na de dood van Friso. Daarbij vielen 298 doden, waarvan 198 Nederlanders. Willem-Alexander vertelt over het rauwe verdriet van de nabestaanden en de troost die hij ze kon bieden. \’Veel nabestaanden zeiden: jij hebt ook een broer verloren bij een ongeluk, jij weet wat het betekent’. Maar dat zorgde ook voor een raar moment toen de lichamen van de slachtoffers naar Nederland werden gebracht. ‘Dertig meter naast ons stonden alle nabestaanden, maar voor ons was het een officieel moment. Opeens was er geen fysiek contact mogelijk, terwijl we ze eerder nog aan het omhelzen waren. Ik zei tegen Máxima: laten we dan maar buigen naar ze’.

Niet alleen over Friso wordt gesproken, ook zijn vader prins Claus. Claus kwam oorspronkelijk uit Duitsland. Ook al droeg hij uiteindelijk de titel Prins der Nederlanden, hij bleef zich altijd een Duitser voelen, vertelt Willem-Alexander. ‘Hij is altijd bezig geweest met de Tweede Wereldoorlog’. Hij voelde zich medeverantwoordelijk. Claus vond het onacceptabel als de Holocaust ook maar ergens mee werd vergeleken. Het moest nooit goedgepraat worden.

De ziekte van zijn vader zorgde jaren daarvoor al dat hij moeilijk een puber kon zijn. Willem-Alexander wilde zich namelijk afzetten, ‘tegen alles en iedereen’. Maar dat ging niet, want het was moeilijk om zich tegen zijn vader af te zetten, zegt hij. ‘Hij was ziek, depressief. Het is lastig als je een muur aan de andere kant verwacht maar die er niet is’. Zich tegen zijn twee broers afzetten kon hij wel. ‘Ik leerde redelijk snel om een tegen-antwoord te kunnen geven’, lacht Willem-Alexander. ‘Mijn jongste broer en ik scheelden minder dan 2,5 jaar. Dan moet je heel snel in antwoorden zijn. Het was bij ons hakken of gehakt worden’. Maar dat was een goede school, gaat hij verder. ‘Zo kan je verbaal voor jezelf opkomen. En ach, we hebben allemaal wel eens gewonnen of verloren’. Dat verbaal voor zichzelf opkomen was ook handig toen het gezin van Baarn verhuisde naar Den Haag. Daar werd Willem-Alexander namelijk uitgelachen om zijn accent. ‘Wij kwamen uit de provincie, zeiden ze. Daarom keek ik het programma Koot en Bie om zo snel mogelijk een Haags accent te leren’, lacht hij. ‘Ja, dat is wel geestig. Daarna kon ik binnen no time meedoen’. Maar de uitspraken gaat hij niet nadoen, gaat hij lachend verder. Of nou ja, eentje dan. ‘Ik voer een keer met een sloep langs een woonboot van een vriend. Ik schreeuwde: ‘Meneer de Voorzitter!”. Het mooiste was nog het gezicht van zijn kinderen, zegt hij. ‘Ze snapten het niet en mijn vriend en ik lagen in een deuk. Daarom heb ik thuis meteen de audiotape gekocht voor ze’. En die meteen ook weer opgeborgen. ‘Ja, ze zeggen toch wel bepaalde dingen. Ik houd de tape nog even in de kast totdat ze ouder zijn’.

Ook wordt er natuurlijk tijdens het gesprek over zijn dochters gesproken, zijn “stralende dames”. Ze hebben nu allemaal een mobieltje, vertelt hij. ‘Vanaf hun tiende mochten ze een mobieltje, dus Ariane heeft nu net als laatste een gekregen’. Het zijn de oude mobieltjes van de koning en Maxima, die de kinderen te leen krijgen. ‘Wij hebben de zeggenschap over de telefoons. Ten minste, dat is de theorie, het is niet altijd zo’, lacht hij.

Koning Willem-Alexander geeft de laatste tijd advies aan Amalia. Hij wilde namelijk niet altijd al koning worden, hij wilde eerst zichzelf door en door leren kennen. ‘Daarom zeg ik ook tegen Amalia: ken je eigen grenzen. Ga daar overheen. Maak fouten, dat heb ik ook gedaan, veel’, grijnst hij. Een groot voordeel in zijn jeugd is dat zijn beveiligers geen dingen doorvertelden aan zijn ouders, gaat Willem-Alexander verder. ‘Ze klikten niet bij mijn ouders, dat was een afspraak die we hadden’.  Die afspraak heeft de koning ook gemaakt met de beveiligers van zijn dochters Amalia, Alexia en Ariane. ‘Het gaat om de veiligheid van mijn kinderen, niet om dat wij weten wat ze doen en of dat goed of fout is’. Dus dingen die Amalia doet, worden niet gedeeld met de koning. ‘Als ze het zouden delen. ik zou het niet eens willen weten’.

Ook wordt hét belangrijkste in zijn leven besproken: zijn vrouw, de koningin, Máxima. ‘We beginnen pas net, we zijn pas achttien jaar samen’, vertelt hij. ‘We kunnen nog lang samen gelukkig zijn’. Ze is kritisch, maar ook zorgzaam, gaat hij verder. ‘En ook vergevingsgezind als ik nukkig ben’. Ze is alles voor hem. ‘Het is een hele bijzondere vrouw en ik heb heel veel geluk gehad om haar te mogen ontmoeten’.

Een andere belangrijke persoon voor hem was Nelson Mandela. Meerdere keren drong Nelson Mandela aan op een uitnodiging als Willem-Alexander zou gaan trouwen. Drie keer maar liefst, vertelt de koning. ‘When you get married, don’t forget your friend from South-Africa!’, zei Nelson Mandela tegen me.

En dat was heel speciaal, vertelt Willem-Alexander lachend. Want toen hij in Wales studeerde – de laatste twee jaren van zijn middelbare schooltijd – demonstreerde hij voor de vrijheid van Nelson Mandela. ‘En stond ik later nog te dansen op het liedje Free Nelson Mandela’.

Daarna gebeurde het: toen ontmoette hij hem ook echt. Nelson Mandela was belangrijk voor de koning, dus die uitnodiging voor zijn huwelijk met Máxima kreeg hij zeker. ‘Ze zijn toen met een lijst met geannuleerde afspraken naar hem toe gelopen en toen zei hij: nee, ik wil naar hun huwelijk, mijn vriend trouwt maar een keer. En toen heeft hij een afspraak verzet zodat hij toch kon komen’.  Het was echt een trouwe vriend, gaat Willem-Alexander verder. ‘Echt fantastisch dat hij er toen was’.

Lees meer

Boer Zoekt Vrouw | 2004 – 2017

Al sinds 2004 gaat Yvon Jaspers op zoek naar een leuke vrouw of man voor Nederlandse boeren in ‘Boer Zoekt Vrouw’. Miljoenen mensen mensen zien hoe de boeren een oproep doen, brieven van geïnteresseerde dames krijgen en hen vervolgens uitnodigen voor een date en mogelijk een logeerpartij op de boerderij. Hoe gaat het nu met de boeren. Van toen tot en met nu.

In seizoen 2014/2015 maakten we kennis met de Zeeuwse boerin Bertie. Haar zoektocht naar een leuke dame ging niet altijd even soepel. Ze kon maar moeilijk contact leggen met haar logees. Uiteindelijk kwam Esther als winnares uit de bus. In mei 2016 is Esther bij Bertie ingetrokken. Helaas kwam deze relatie in januari 2017 tot een einde. Bertie was in 2016 ook te zien in het populaire survivalprogramma ‘Expeditie Robinson’, welke ze ook won. Inmiddels heeft Bertie een relatie met Rosita, één van de dames met wie ze in 2014 op speeddate ging.

In seizoen 2014/2015 zagen we hoe de knappe boer Tom maar liefst 1808 brieven kreeg van geïnteresseerde dames. Hoewel Tom uiteindelijk koos voor de blonde Rimke, bleek de klik toch niet groot genoeg en scheidden ze weer hun wegen. Een paar maanden later liep hij Marieke tegen het lijf, en zij zijn sinds het voorjaar van 2015 een setje. Bollenkweker Tom is tegenwoordig ook te zien in het programma ‘Eigen Huis en Tuin’. Een jaar eerder zagen we hoe boer Jos uit de Franse Dordogne op zoek ging naar een leuke dame. Na de bloedmooie blonde Leonie naar huis te hebben gestuurd, koos hij voor Saskia. In juni 2014 vertrok zij naar Frankrijk om bij Jos te kunnen zijn, maar een paar maanden later was de relatie weer over. Volgens de laatste berichten is Jos nu weer op zoek naar een leuke vriendin.

Een van de meest memorabele boeren van Boer Zoekt Vrouw is toch wel boer Geert uit seizoen 2014/2015. De grijpgrage fruit- en groentekweker flapte er de ene na de andere memorabele opmerking uit en werd al snel omgedoopt tot ‘Geile Geert’. Hij koos uiteindelijk – tot teleurstelling van Ada – voor Hetty, maar in maart 2016 gingen zij na een relatie van ruim een jaar als vrienden uit elkaar. Al snel daarna werd bekend dat Geert een relatie heeft met Geertje, een van zijn laatste vijf vrouwen uit het programma, maar in maart 2017 kwam naar buiten dat Geertje emigreert naar Curaçao – zonder Geert. De populairste boer van seizoen 2009 was bloembollenboer Jos. Hij kreeg 831 brieven, maar ging er uiteindelijk vandoor met Dycke. De twee zijn nog altijd heel gelukkig met elkaar. In 2012 volgden we weduwnaar Martin. De melkveehouder met vier kinderen kon het het beste vinden met Wilma, die zelf ook haar partner was verloren en al een aantal kinderen had. Op 18 oktober 2013 hebben Martin en Wilma hun liefde bezegeld met een huwelijk.

In seizoen 2013/2014 gingen Nederlandse boeren die in het buitenland wonen op zoek naar een leuke vrouw. Boer Jan uit Canada had met geen enkele dame een echte klik. Hij koos uiteindelijk voor Judith, maar ook zij vertrok alweer snel uit Canada. In 2014 had hij nog een kortstondige relatie met de Canadese Nicole, maar die relatie strandde ook alweer snel. Een seizoen eerder volgden we de goedlachse Henrieke. Eigenlijk had ze met geen enkele boer een klik, maar uiteindelijk koos ze wel voor Bert. In 2014 werd bekend dat Henrieke een relatie heeft met Arjan, die ze op een plaatselijk schuurfeest leerde kennen. In seizoen 2012 volgden we de jonge melkveehouder Henk. In 2010 verloor hij zijn vriendin door een auto-ongeluk. Er volgde een moeilijke periode, maar Henk besloot om alles uit het leven te halen. Hij kreeg maar liefst 1109 brieven, maar koos uiteindelijk voor Fiona. De twee zijn nog steeds dolgelukkig samen en kregen in september 2015 zelfs een zoontje; Owen

In het zelfde seizoen volgden we ook Willem, die op zoek was naar een leuke man. Hij koos uiteindelijk voor Klaas, maar die relatie was geen lang leven beschoren. Nu is Willem gelukkig met Werner, die hij via een datingsite leerde kennen. In seizoen 2010/2011 volgden we de jonge geitenboer Frank. Van alle 1029 geïnteresseerde dames koos Frank uiteindelijk voor Anita, die toevallig al op een steenworp afstand van hem woonde. Frank en Anita zijn nog steeds gelukkig en richtten in 2011 zelfs samen ‘Frank’s farm’ op. In seizoen 2007/2008maakten we kennis met melkveehoudster Agnes. Van alle 883 geïnteresseerde mannen koos ze voor Jurre, maar dit liep op niets uit. Agnes kreeg in 2011 een relatie met Albert, met wie ze in 2013 in het huwelijksbootje stapte. In september 2014 kregen zij dochtertje Lieke, en in oktober 2016 werd zoontje Geert geboren.

In seizoen 2006 maakten we kennis met melkveehouder Martijn. Hij koos indertijd voor studente Marlies, en inmiddels zijn de twee alweer tien jaar bij elkaar. Samen runnen ze de Koe & Boe boerderij. En vijf seizoenen later zagen we hoe de stille Gijsbert als een blok viel voor Femke. Na een relatie van zes jaar stapten ze in juni 2016 in het huwelijksbootje. In de tussentijd heeft het stel niet stilgezeten: eind 2012 werd dochter Marije geboren, in 2014 zoon Siem en in februari 2016 dochter Hannah Foska. Femke had al een kind uit een eerdere relatie: Romke. Bloemkweker Aad koos voor Jeannet in seizoen 2012, maar die relatie hield niet lang stand. In 2013 kreeg hij een relatie met Ingrid, ook een van de brievenschrijfsters, en de twee zijn nog steeds dolgelukkig samen. Turbulentie twee seizoenen eerder met  melkveehouder Richard, wiens logees allemaal hun koffers pakten nadat ze erachter kwamen dat Richard al voor de logeerweek afspraakjes had gehad met deelneemster Annemieke. In 2012 kwam er een einde aan hun relatie.

In seizoen 2012 maakten we kennis met boer Jan en zijn tweelingbroer Martin, die beiden op zoek waren naar een vrouw. Tussen de brievenschrijvers zat Monika, en zij bleek de ware voor Jan. In april 2013 gaven zij elkaar het ja-woord, en in de zomer 2013 werd hun eerste kindje geboren; dochter Liselore. In april 2016 volgde zoon Tobias. In seizoen 2009 zagen we hoe Wim verliefd werd op Astrid, maar die relatie liep in 2011 op de klippen. Eind 2012 kreeg Wim een relatie met Rita, in 2009 al een van de brievenschrijfsters. De twee zijn nog altijd gelukkig samen, en stapten in juni 2016 in het huwelijksbootje. In 2007 zagen we hoe boer Gerard zijn logé Pauline als eerste naar huis stuurt.

Ondertussen wil het op de boerderij van melkveehouder Jan nog niet echt vlotten. Hij blijft met lege handen achter nadat Siepie niet echt interesse voor hem toont. Dan ontmoeten boer Jan en Pauline elkaar, en de vonk slaat over. Nu zijn ze nog steeds gelukkig samen. In seizoen 2007 kiest de stoere melkveehouder Frans voor Ronella, maar die relatie hield niet lang stand. Gelukkig vond Frans een nieuwe liefde: Leonie. Eind 2013 stapten zij in het huwelijksbootje, en in september 2013 werd zoon Geert geboren. In maart 2016 kwam daar nog een tweeling bij: Huub en Marlie. En nu seizoen 2016/2017. Via de uitzendingen hebben Marc in Zambia, David in Roemenië en Herman in Frankrijk de liefde van hun leven gevonden. Met de Nederlandse vrouwen wilde het met Olke niet echt lukken. Uit de resterende brieven heeft Olke nu Karen gevonden en heeft zijn Boer Zoekt Vrouw toch nog de liefde opgeleverd. Riks in Canada heeft zijn ‘citygirl’ ontmoet. Zijn ex-werkneemster is feitelijk nooit uit zijn gedachten geweest. De liefde blijft mooi; gelukkig ook bij Boer Zoekt Vrouw Internationaal.

Lees meer

DENK | Geeft Nederlanders met een migratieachtergrond een stem

Sousan Atta: ‘Ik bekijk DENK wel met argusogen’

‘Toen Denk kwam, dacht ik: eindelijk een frisse wind’, zegt de 25-jarige Sousan Atta. Ze studeert journalistiek in Utrecht en heeft op DENK gestemd. ‘Ik voelde me al jaren niet verbonden met de politiek’. Haar omgeving, inclusief haar moeder en zus, reageert vaak negatief op haar stemkeuze. ‘Je wordt als DENK-stemmer wel gebasht. Mensen vallen gelijk stil als ik het zeg, het is alsof ik op de PVV stem. Ik denk dat mensen zo reageren omdat DENK vaak negatief in de media komt. Mijn vrienden zien DENK als de buitenlandse variant van de PVV’.

Atta’s moeder en zus hebben op GroenLinks gestemd. “Ze zijn anti-Denk, mijn zus noemt het een nazipartij. Ik heb lang getwijfeld tussen GroenLinks of DENK, maar ik wilde al die tijd op DENK stemmen en ik geef ze nu een kans. ‘Ze zullen waarschijnlijk niet zozeer wat kunnen veranderen, want ze zijn de enige moslimpartij in de Tweede Kamer. Ik denk dat ze kritische vragen vanuit de maatschappij gaan stellen. De groep allochtonen is een stille groep en dit is onze stem’.

‘Ik bekijk ze door de recente gebeurtenissen wel met argusogen. Kuzu neemt bijvoorbeeld geen afstand van Erdogans uitspraken. Ik vraag mij af in hoeverre de loyaliteit aan Turkije hem toch pusht. Heeft hij Nederland en Turkije op de eerste plek staan of alleen Turkije? Ik ben zelf Afghaans en hij moet voor iedereen staan’.

‘Dat Kuzu het slotdebat heeft afgezegd, dat vind ik zo raar. Daardoor werd ik wel minder pro-Denk. Dat had hij gewoon moeten doen. Hij moet ook niet alleen Turkije verdedigen, hij moet zeggen dat hij er afstand van neemt. Zo niet, dan haak ik af’.

Yasar Canta: ‘De mensen die op DENK stemmen willen juist als Nederlander geaccepteerd worden’

‘Ik bekijk ze door de recente gebeurtenissen wel met argusogen. Kuzu neemt bijvoorbeeld geen afstand van Erdogans uitspraken. Ik vraag mij af in hoeverre de loyaliteit aan Turkije hem toch pusht. Heeft hij Nederland en Turkije op de eerste plek staan of alleen Turkije? Ik ben zelf Afghaans en hij moet voor iedereen staan’. ‘Dat Kuzu het slotdebat heeft afgezegd, dat vind ik zo raar. Daardoor werd ik wel minder pro-DENK. Dat had hij gewoon moeten doen. Hij moet ook niet alleen Turkije verdedigen, hij moet zeggen dat hij er afstand van neemt. Zo niet, dan haak ik af’. ‘ Ik voelde me door de politiek in de steek gelaten, vooral na het verschijnen van Wilders’, vertelt de 25-jarige Yasar Canta , teamleider in de logistiek.

‘Vijftien tot twintig jaar terug werd je geaccepteerd als je Nederlands sprak en werk had. Nu moet je bier drinken, afzien van je geloof en je principes. Wat is er aan de hand? Nederland wordt steeds intoleranter’.  Yasar Canta twijfelde lang tussen DENK, GroenLinks en D66, maar besloot uiteindelijk op Denk te stemmen. ‘Ik heb mij niet laten ompraten door andere Turken of Marokkanen, ik heb zelf gelezen waar ze voor staan en heb een weloverwogen keuze gemaakt’. ‘Ik ben een Nederlander met een migratieachtergrond, maar ik spreek vloeiend Nederlands, ik werk, ik betaal belasting, ik meng me onder het volk. Maar zodra mensen mij of mijn naam zien, word ik gezien als Turk. DENK vecht tegen discriminatie en mede daarom heb ik op de partij gestemd’. De ouders van Yasar Canta stemden voorheen PvdA, maar hebben deze verkiezingen op DENK gestemd. ‘Dat komt door de toestand in Nederland op dit moment’, zegt Yasar Canta. ‘Er is meer discriminatie en intolerantie, en hun stem wordt door die partij niet naar buiten gebracht’.  ‘Er wordt gedacht dat DENK-stemmers zich tegen Nederland willen afzetten. Dat komt door de spanning die er heerst. Maar de mensen die op DENK stemmen, zoals ik, willen juist als Nederlander geaccepteerd worden’.

Nadir Tiberkanine: ‘Hoe geloofwaardig zal ik zijn’

‘Ik merk de laatste tijd dat ik me constant moet verantwoorden, bijvoorbeeld over aanslagen in het buitenland’, zegt de 20-jarige Nadir Tiberkanine, directiechauffeur. ‘We moeten geen vooroordelen hebben voordat je met iemand in gesprek bent geweest. Ik wil een gelijkwaardig Nederland, waar respect is voor elkaar en elkaars cultuur, en DENK kaart dat aan’.

Nadir Tiberkaine vertelt dat hij bijvoorbeeld in de supermarkt te maken heeft met discriminatie. ‘Ik ben bezig met het opzetten van een bedrijf dat boodschappen doet voor ouderen. Daarvoor moet ik naar supermarkten om mijn idee voor te leggen. Dan zien mensen toch dat zwarte koppie.

Dan denk ik wel: hoe geloofwaardig zal ik zijn? Ik word gezien als buitenlander, als Marokkaan, en op de laatste plaats als Nederlander ‘.

Nadir Tiberkanine’s zijn 46-jarige  vader Bachir werkt in de bouw en heeft daar elke dag met racisme en vooroordelen te maken. ‘Hij komt uit Marokko, maar is erg goed in de Nederlandse taal en werkt hier al dertig jaar”, vertelt Nadir.

“Hij heeft een baardje, dan denken mensen al snel: ‘hij zal wel extremistisch zijn’’. Dat leidde zijn vader Bachir naar DENK, de partij waar hij zijn allereerste stem ooit op uitbracht.  ‘Mijn vader heeft nooit echt wat met politiek gehad, maar de afgelopen dagen is hij gaan zoeken’, vertelt Nadir Tiberkanine.

‘Hij belde me vanaf werk met de vraag of ik al voor hem gestemd had, maar hij was vergeten zijn handtekening te zetten onder het machtigingsformulier. Toen is hij is vanuit Amsterdam-Noord naar Leiden terug wezen scheuren om een handtekening onder zijn stembiljet te zetten, zo belangrijk vond hij het. Dat raakte me diep’.

Bron: NOS

Lees meer

Slag in de Javazee | 27 februari 1942

Muts van de Koninklijke Marine 1941

De Slag in de Javazee op 27 februari 1942 was een mislukte poging van een geallieerd eskader onder commando van de Nederlandse schout-bij-nacht Karel Doorman om in de Javazee een Japanse invasievloot met troepen voor de aanval op Java tegen te houden. De Combined Striking Force, bestond uit 14 Nederlandse, Amerikaanse, Britse en Australische marineschepen die in de wateren van Nederlands-Indië opereerden, vooral kruisers en torpedobootjagers.

Schout bij Nacht Karel Doorman

Het was de laatste grote slag die de Japanners in de wateren rond Nederlands-Oost-Indië voerden met de geallieerden bij hun aanval op de Europese koloniën en waarmee zij hun heerschappij over geheel Oost-Azië bezegelden. De slag maakte bovendien een daadwerkelijk einde aan de zelfstandig opererende oppervlaktevloot van de Koninklijke Marine voor de duur van de oorlog.

Nederland verloor bij deze slag de kruisers H. M. De Ruyter en H. M. Java en de torpedobootjager H. M. Kortenaer en ruim 900 opvarenden, onder wie Schout bij Nacht Karel Doorman. De totale slag kostte 2300 marinemannen het leven.

Het Japanse konvooi werd onder andere geëscorteerd door torpedobootjagers onder bevel van Schout bij Nacht Shoji Nishimura. De Japanse zware kruisers waren veel sterker dan de geallieerde, en voorzien van superieure bewapening. Tot aan het einde van de oorlog werd niet alleen gedacht maar was men ervan overtuigd dat de Japanners veel sterker waren.  Later is gebleken dat beide partijen elkaar niet veel ontliepen in numerieke sterkte. Wel hadden de Japanners een aantal belangrijke voordelen.

H.M. De Ruijter – Kruiser Koninklijke Marine 1942

Allereerst waren hun bemanningen redelijk uitgerust, waar de geallieerden leden onder slaapgebrek door de vele patrouilles in de voorgaande dagen. Tevens hadden zij de gehele slag de beschikking over luchtverkenning en waren doorgaans vrij goed op de hoogte van de bewegingen van het geallieerd eskader.

Door de gebrekkige communicatie tussen lucht- en zeestrijdkrachten moest Schout bij Nacht Karel Doorman echter voortdurend raden naar de posities van de Japanners. Een onmiskenbaar voordeel hadden de Japanners aan hun langeafstandstorpedo’s, waarvan de geallieerden geen weet hadden. Het waren dergelijke torpedo’s die de Nederlandse kruisers tot zinken brachten.

De Japanners beschikten over een veel grotere vuurkracht dan de geallieerden. Niet alleen konden zij grotere en zwaardere granaten op hun vijand afvuren, deze droegen ook verder, zodat de Japanse schepen aanzienlijk minder kwetsbaar waren dan de geallieerde.

Japans kruiser Haguro 1942

H. M. De Ruyter, bijvoorbeeld, beschikte als grootste wapens over 7 kanonnen van 150 mm; de kruiser die hem vernietigde – de Haguro – bezat 10 kanonnen van 200 mm, evenals de andere deelnemende Japanse kruiser, zijn zusterschip de Nachi. De H. M. Java had eveneens 10 kanonnen van 150 mm en werd ook vernietigd. De Amerikaanse kruiser USS Houston was het zwaarst bewapend van het eskader en beschikte over 9 kanonnen van 200 mm. De zwaarste Australische kruiser bij deze slag, de HMAS Perth, beschikte over 8 kanonnen van 150 mm. De Britse HMS Exeter kon slechts kanonnen van 150 mm inzetten.

Alle geallieerden schepen hadden bovendien een maximale bepantsering van 75 mm, tegen de Haguro en de Nachi 100 mm. De Japanners brachten bovendien 19 aanvalsschepen, waaronder twee zware kruisers met superieure vuurkracht en een vliegdekschip in de strijd, tegen een verdedigend eskader van 14 schepen, waaronder geen enkel schip met vergelijkbare vuurkracht of verdediging.

H.M. Kortenaer – Koninklijke Marine Torpedojager

De slag op zee

Tijdens de eerste ontmoeting met de Japanners werden de Nederlandse torpedobootjager Kortenaer en de Britse torpedobootjager Electra tot zinken gebracht. De Britse kruiser Exeter raakte zwaar beschadigd en moest onder escorte van de Nederlandse torpedobootjager Witte de With naar Soerabaja terugkeren. In de avonduren werden de geallieerde zeestrijdkrachten verder verzwakt toen Amerikaanse torpedobootjagers terugkeerden naar de marinebasis om brandstof en munitie te laden. Een Britse torpedobootjager – HMS Jupiter – ging ten onder toen zij op een eigen zeemijn liep, terwijl de overgebleven jager – HMS Encounter – bevolen werd om terug te keren naar Soerabaja na de overlevenden van de tot zinken gebrachte Kortenaer te hebben opgepikt. Nadat Schout bij Nacht Karel Doorman de vier overgebleven kruisers weer op linie had gebracht met zijn bericht All ships – follow me – Ik val aan, volgt mij! – werd de zoektocht naar de Japanse invasievloot voortgezet.

H.M. Java – Kruiser Nederlandse Marine 1942

Even voor middernacht ontmoette de vloot twee Japanse kruisers, die de kruiser De Ruyter en de kruiser Java tot zinken brachten. De bevelhebber van de Combined Striking Force – Schout bij Nacht Karel Doorman – die zijn commando voerde vanaf H. M. De Ruyter, ging ten onder met zijn vlaggenschip. HMAS Perth en de Amerikaanse kruiser Houston konden ontsnappen,en zetten koers naar Tandjong Priok.  Bij een poging om in de nacht van 28 februari op 1 maart 1942 uit de Javazee te ontsnappen stuitten HMAS Perth en de USS Houston in de Baai van Bantam op de invasievloot. De vloot lag daar voor anker om troepen aan wal te zetten. In de Slag in de Straat van Soenda die volgde, werden de geallieerden na ruim een uur door torpedo’s tot zinken gebracht. Op 1 maart 1942 werden ook HMS Exeter en de twee geallieerde torpedojagers in de Javazee onderschept, bij een poging om naar Colombo uit te wijken. Japanse vliegtuigen, zware kruisers en torpedojagers brachten de drie schepen met artillerievuur, torpedo’s en bommen tot zinken.

Floris Bernardus Sloof was Korporaal Machinist op de kruiser H.M.  ‘Java’ die op 27 februari 1942 door een Japanse torpedo tot zinken is gebracht. Hij heeft een zeemansgraf

De gevolgen van de verloren slag op zee

De pogingen om de landing van Japanse troepen op Java te verhinderen waren mislukt. De geallieerden hadden met hun ter beschikking staande zeestrijdkrachten geen kans gekregen om de Japanners te onderscheppen. Voor een groot deel was dit het gevolg van onvoldoende luchtsteun. De geallieerden waren evenmin in staat geweest om samen te oefenen en gezamenlijk tactische en verbindingsvoorschriften op te stellen, waardoor het collectief optreden zeer moeilijk verliep.

In de zeeslag in de Javazee sneuvelden ruim 1000 man aan geallieerde zijde, waaronder ongeveer 900 Nederlanders, terwijl de Japanners ongeveer tien man verloren. De hoge verliezen aan Nederlandse zijde waren vooral te wijten aan de ontploffing van de munitie wanneer hun schepen vergingen. Bovendien waren de bemanningen doodop door de voortdurende wekenlange strijd op zee. De slag vond op 27 februari 1941 plaats. Rekent men de verliezen op 1 maart 1942 ook bij deze slag, dan bedraagt het aantal gesneuvelden ruim 2000.

De gesneuvelde leden van de Koninklijke Marine die zijn geborgen uit de Javazee zijn begraven op het Nederlands Ereveld Kembang Kuning in Surabaya. De niet geborgen leden hebben een zeemansgraf, waaronder Schout bij Nacht Karel Doorman..

Het Karel Doorman Monument op het Nederlands Ereveld Kembang Kuning in Surabaya

Op 27 februari 2017 – precies 75 jaar geleden – wonen tientallen nabestaanden op het Nederlands Ereveld Kembang Kuning in Surabaya een herdenkingsceremonie bij ter nagedachtenis aan de slachtoffers die vielen bij Slag in de Javazee. Onder hen de bemanning van de H.M. Java, H.M. de Ruyter en H.M. Kortenaer.

De nabestaanden wonen de herdenking bij en leggen een krans bij het Karel Doormanmonument op het ereveld. Onder de nabestaanden zijn familieleden van de slachtoffers van de slag in de Javazee en overige oorlogsslachtoffers die begraven liggen op Kembang Kuning. Zij bezoeken Indonesië met een door de Oorlogsgravenstichting georganiseerde pelgrimsreis. Naast de familieleden zijn de Nederlandse ambassadeur, Rob Swartbol en de Nederlandse consul in Surabaya, Sylvia Pangkey. Namens de Oorlogsgravenstichting zijn Piet Hein Donner als president, en Theo Vleugels als algemeen directeur aanwezig. De ceremonie wordt geleid door Robbert van de Rijdt, directeur Indonesië van de stichting.

Opname Militaire Willems Orde

De omgekomen commandant van de USS Houston, Albert Harold Rooks en Edward Parker, commandant van de 59-ste Divisie torpedobootjagers van de Amerikaanse marine, werden voor hun moed, beleid en trouw benoemd tot Ridder in de vierde klasse van de Militaire Willems Orde. Schout bij Nacht Karel Doorman is voor zijn moed, beleid en trouw postuum benoemd tot Ridder der derde klasse van de Militaire Willems Orde; ingeschreven in het register op 5 juni 1942 bij Koninklijk Besluit Nummer 9 van 5 juni 1942. Deze onderscheiding werd op 23 mei 1947 door luitenant-admiraal C.E.L Helfrich – aan boord van H.M. Karel Doorman in het bijzijn van Z.K.H. prins Bernhard – uitgereikt aan de oudste zoon van de Schout bij Nacht Karel Doorman. Als motivering van de toekenning staat genoteerd:  1-ste: Het onder zijne bevelen staande geallieerd Eskader op 27 februari 1942 in de Java Zee op bekwame en stoutmoedige wijze inzetten tegen een vijandelijke overmacht, welke tenslotte tot wijken werd gebracht daarbij met zijn vlaggenschip, Onzen kruiser ‘de Ruyter’, een uitstekend voorbeeld gevende. 2-de. Het gedurende de hierop volgende nachtactie van 27 op 28 februari 1942 herhaaldelijk trachten door de sterke vijandelijke opstelling heen te breken, teneinde de transportvloot, welke Java bedreigde, aan te vallen, in welken strijdde beide Nederlandsche kruisers op eervolle wijze zijn ondergegaan.

 

Zeemansgraven voor de bemannin- gen, kruisers en torpedojagers van de Koninklijke Marine op 27 februari 1942

Oorlogskerkhof

De scheepswrakken van drie kruisers en de Hr. Ms. Kortenaer werden in 2002 door amateurduikers ontdekt in de buurt van het eiland Bawean. De H.M. De Ruyter lag op 69 meter diepte. De wrakken lagen op ongeveer 100 kilometer vanaf de kust van Java.

De drie scheepswrakken bleken in 2016, bij de voorbereiding van een herdenking in 2017, verdwenen te zijn. Waarschijnlijk zijn de schepen illegaal geborgen om het schroot ervan te verkopen. In 2013 is al gebleken dat de Nederlandse onderzeeboot O-16 – die voor de kust van Maleisië lag – ook is verdwenen. Indonesië en Nederland hebben afgesproken nauwer te zullen samenwerken, om maritiem erfgoed samen te beschermen.

Lees meer

Koningin Wilhelmina | * 31 augustus1880 – † 28 november 1962

21 juni 1884 – Moeder prinses Emma en dochter prinses Wilhelmina

De geboorte van Wilhelmina Helena Pauline Maria, prinses van Oranje-Nassau, op 31 augustus 1880 in paleis Noordeinde in Den Haag, leek meteen de redding van de Oranje-dynastie. Wilhelmina werd geboren uit het tweede huwelijk van haar vader Koning Willem III  met prinses Emma van Waldeck en Pyrmont; geboren op 2 augustus 1858 in het Duitse stadje Arolsen2 augustus 1858 in het Duitse stadje Arolsen.

Uit het eerste huwelijk van koning Willem lll waren – op het moment van zijn verbintenis met prinses Emma – nog twee kinderen in leven, maar de verhouding tussen de vader en zijn zonen was bijzonder slecht. De koning wilde geen toestemming geven voor het voorgenomen huwelijk van zijn oudste zoon Willem, waarop deze boos vertrok naar Frankrijk. In 1879 overleed de kroonprins plotseling in Parijs. Prins Alexander was ziekelijk en depressief en leek voor het koningschap totaal ongeschikt. Hij overleed in 1884.

Omdat de drie zonen uit het eerste huwelijk van koning Willen III allemaal reeds overleden zijn, wordt hij na zijn overlijden opgevolgd door zijn dochter Wilhelmina. Omdat prinses Wilhelmina bij het overlijden van haar vader nog minderjarig is, regeerde Koningin Emma van 23 november 1880 tot en met 6 september 1898 uit naam van haar minderjarige dochter, als Koningin-Regentes.

H.M.koningin Wilhelmina in 1890

Ook daarna drukte zij een belangrijk stempel op het Nederlandse koningschap. Zij bleef de belangrijkste vertrouweling van de jonge koningin Wilhelmina. Deze Oranje-vrouwen vormden het Oranjehuis om tot een nationaal instituut.

Door haar beminnelijk en verstandig optreden heeft de koningin Emma, die vanaf de kroning van koningin Wilhelmina ‘koningin-moeder’ wordt genoemd, zeer zeker bijgedragen tot de versterking van de positie van de monarchie in Nederland. Zij overleed op 20 maart 1934; in Nederland zeer bemind. Het Groot- Hertogdom Luxemburg treedt in 1898 uit het Koninkrijk der Nederlanden. De reden hier is geweest dat een vrouwelijk staatshoofd voor hen niet acceptabel is.

Koning Gorilla

Willem III had als koning de Oranje-dynastie veel schade toegebracht. Zijn driftbuien en woest temperament, gecombineerd met zijn rijzige gestalte, forse baard en zware stem leverden hem de bijnaam Koning Gorilla op. Er werd schande gesproken van de grove manier waarop hij zijn eerste vrouw, de begaafde prinses Sophie van Wurtemberg – 1818 – 1877 – had behandeld.

In brede kring werd aangenomen dat de koning, als nakomeling van de krankzinnige Russische tsaar Paul I, geestelijk niet helemaal in orde was. Het huwelijk van de 62-jarige vorst met de jonge prinses leek hem goed te doen.

Wilhelmina vermeldt in haar herinneringen ‘Eenzaam maar niet alleen’ enkele tedere herinneringen aan haar vader, die overleed toen zij 10 jaar oud was.

Opvoeding in de kooi

De Kooi

De opvoeding van Wilhelmina werd zeer strak in de hand gehouden door koningin Emma. In het licht van de problemen met haar halfbroers – de prinsen Willem en Alexander – mocht deze opvoeding niet mislukken. Het hofleven heeft zij in haar memoires gekarakteriseerd met de omschrijving ‘de kooi’.

Pas na de troonopvolging als koningin kreeg Wilhelmina af en toe de gelegenheid een kijkje te nemen buiten ‘de kooi’ en in contact te komen met ‘het volk’. Het was duidelijk dat de prinses zo snel mogelijk op haar toekomstige taak als vorstin moest worden voorbereid, daar haar vader reeds bejaard was.

Op 6 september 1898 werd zij ingehuldigd als koningin in de Nieuwe Kerk te Amsterdam. De jonge koningin maakte aanvankelijk op velen een uitstekende indruk, niet alleen door haar knappe verschijning, maar ook door haar kennis van zaken en betrokkenheid. Een wereld van verschil met het paranoïde gedrag van koning Willem III. Aan de andere kant was koningin Wilhelmina vanaf het begin een vorstin ‘tussen verleden en toekomst’.

Inhuldiging H.M. koningin Wilhelmina

Inhuldigingsrede op 6 september 1898

Mijne Heeren, Leden der Staten-Generaal,

Reeds op jeugdigen leeftijd heeft God Mij door het overlijden van Mijnen onvergetelijken Vader tot den Troon geroepen, dien Ik onder het zoo wijze en zegenrijke Regentschap Mijner innig geliefde Moeder beklom. Na vervulling van Mijn achttiende levensjaar, heb Ik de regeering aanvaard; Mijne proclamatie heeft dit aan Mijn dierbaar Volk bekend gemaakt.

H.M. koningin Wilhelmina begeeft zich van het paleis op de Dam naar de Nieuwe Kerk in Amsterdam

Thans is de ure gekomen, waarin Ik Mij, te midden van Mijne trouwe Staten-Generaal, onder aanroeping van Gods heiligen Naam, zal verbinden aan het Nederlandsche Volk, tot instandhouding van zijne dierbaarste rechten en vrijheden. Zoo bevestig Ik heden den hechten band, die tusschen Mij en Mijn volk bestaat, en wordt het aloude verbonden tusschen Nederland en Oranje opnieuw bezegeld. Hoog is Mijne roeping, schoon de taak, die God op Mijne schouders heeft gelegd. Ik ben gelukkig en dankbaar het Volk van Nederland te mogen regeeren, een volk klein in zielental, doch groot in deugden, krachtig door aard en karakter. Ik acht het een groot voorrecht, dat het Mijne levenstaak en plicht is al Mijne krachten te wijden aan het welzijn en den bloei van Mijn dierbaar Vaderland. De woorden van Mijnen beminden Vader maak ik tot de Mijne: ,’Oranje kan nooit, ja nooit genoeg voor Nederland doen.’’

Bij de vervulling van Mijne taak heb ik Uwe hulp en medewerking noodig, Mijne Heeren, Leden der Volksvertegenwoordiging; Ik ben overtuigd dat Gij Mij die in ruime mate zult verleenen. Laat ons samen arbeiden voor het geluk en den voorspoed van het Nederlandsche Volk. Dat zij Ons aller levensdoel! God zegene Uwen en Mijnen arbeid, dat strekke tot heil van Ons Vaderland’.

Daarna hief koningin Wilhelmina haar hand omhoog en legde de volgende eed af: ‘Ik zweer aan het Nederlandsche volk, dat Ik de Grondwet steeds zal onderhouden en handhaven. Ik zweer dat Ik de onafhankelijkheid en het grondgebied des Rijks met al Mijn vermogen zal verdedigen en bewaren; dat Ik de algemeene en bijzondere vrijheid en de rechten van alle Mijne onderdanen zal beschermen, en tot instandhouding en bevordering van de algemeene en bijzondere welvaart zal aanwenden, welke de wetten te Mijner beschikking stellen, zooals een goed Koning schuldig is te doen. Zoo waarlijk helpe Mij God almagtig’.

Paul Kruger

Wilhelmina kon moeilijk wennen aan de grondwettelijke beperkingen van haar koninklijke macht

Ook zij kon, evenals haar vader, maar moeilijk wennen aan de grondwettelijke beperkingen van haar koninklijke macht. In Rusland en Duitsland was rond 1900 het goddelijk gezag van de aan het Oranjehuis verwante dynastieën van de Hohenzollern en de Romanovs nog onaangetast.

Koningin Wilhelmina geloofde rotsvast in het hechte verbond tussen God, Vaderland en Oranje. Zij beschouwde het bij uitstek als haar taak die band te handhaven en, in tijden van crisis, te verstevigen, ‘omstraald door God en de historie’. Daarbij vond ze inspiratie in die Oranjes die het Vaderland in beslissende momenten de reddende hand hadden toegestoken. Willem van Oranje en koning Willem I waren haar grote voorbeelden.

Op veel momenten trad koningin Wilhelmina duidelijk op de voorgrond, ook wanneer het ging om politiek gevoelige zaken. Zo was ze fel gekant tegen het Engelse ingrijpen in Zuid-Afrika ten koste van de Transvaalse boeren en zond ze een Nederlands oorlogsschip om Boerenleider Paul Kruger naar Europa te brengen. Wilhelmina ontving hem op paleis Het Loo en steunde Paul Kruger zoveel als ze kon.

Militaire belangstelling

Minister van Oorlog Hendrik Colijn

Militaire zaken hadden haar grote belangstelling en zij ijverde voor investeringen in de, in haar ogen sterk verwaarloosde, krijgsmacht. Wilhelmina had een uitgesproken voorkeur voor krachtdadig optredende ministers en wanneer een minister in haar ogen tekort schoot, aarzelde ze niet om haar ongenoegen hierover duidelijk te maken.

Een van haar favorieten was Hendrik Colijn – ‘een stoere krachtige en bij uitstek nationale figuur -, die als Atjeh-veteraan onder generaal Joannes van Heutsz – ook hij werd door ‘koningin Wilhelmina zeer hoog ingeschat – zijn sporen had verdiend.

Hendrik Colijn slaagde er als minister van Oorlog in – met de Militiewet van 1912 -, zeer naar koningin Wilhelmina’s zin, het leger sterk te vergroten. Tijdens de Eerste Wereldoorlog – 1914 – 1918 – kon Nederland slechts met de grootste moeite buiten de strijd blijven.

In regeringskringen was men verdeeld over de ware vijand. Er was, als gevolg van de Boerenoorlogen veel anti-Engels sentiment. Aan de andere kant leek het niet waarschijnlijk dat een onafhankelijke Nederlandse staat zou kunnen voortbestaan in het geval van een Duitse overwinning in Europa.

Opperbevelhebber van het leger Cornelis Snijder

De zaak Cornelis Snijders

In 1918 wilde de Minister van Oorlog, Cornelis de Jonge, de opperbevelhebber van het leger, generaal Cornelis Jacobus Snijders, vervangen wegens defaitisme en pro-Duitse gevoelens. Koningin Wilhelmina had echter een groot vertrouwen in deze militair en weigerde met ontslag akkoord te gaan.

Cornelis de Jonge dreigde vervolgens dat alle ministers – met uitzondering van Minister-President Cort van der Linden –  zouden opstappen, maar koningin Wilhelmina hield voet bij stuk en de generaal bleef voorlopig. ‘Onze conclusie kan geen andere zijn dan dat zij haar grondwettelijke bevoegdheden en beperkingen uit het oog had verloren’, schrijft Kees Fasseur over deze affaire.

Elke Minister kon normaal gesproken na afloop van zijn regeerperiode rekenen op een koninklijke onderscheiding. Cornelis de Jonge was de enige minister uit het kabinet Cort van der Linden die met lege handen kwam te staan.

Jelle Troelstra 1918

Troon leek te wankelen

In november 1918 leek de troon van Wilhelmina te wankelen na een verklaring van socialisten-leider Jelle Troelstra dat de Duitse revolutie niet bij de grens zou stoppen. Al snel bleek echter dat er onvoldoende steun voor een linkse machtsovername was en dat het volk aan ‘de Willemien’ de voorkeur gaf boven ‘de socialen’.

In Den Haag en andere grote steden verscheen koningin Wilhelmina, haar man prins Hendrik en prinses Juliana in een open rijtuig dat door enthousiaste – en goed geïnstrueerde – soldaten werd voortgetrokken, toegejuicht door de menigte. De Eerste Wereldoorlog betekende een breuk in de Europese geschiedenis. Het Europa van de Vorsten behoorde voorgoed tot het verleden. Het algemeen kiesrecht bracht de macht definitief in handen van ‘burgerlijke’ regeringen.

De Russische revolutie en in het bijzonder de moord op de Russische tsaar en zijn familie, hadden koningin Wilhelmina diep geschokt.

De Coolsingel in Rotterdam in de jaren dertig

Geen imaginatie en durf

Ook in de jaren twintig en dertig bleef koningin Wilhelmina zich actief met de politiek bemoeien. Vooral tijdens kabinetsformaties liet zij niet na erop te wijzen dat ‘de krijgsmacht niet moest worden ondermijnd, dat een gezantschap bij de paus in Rome ongewenst was en dat de Sovjet-Unie onder geen enkele voorwaarde mocht worden erkend’. Tijdens de crisisjaren ergerde zij zich mateloos aan ‘het slome tempo van de bureaucratie’. In haar herinneringen hekelt zij de politici die het ‘ontbrak aan imaginatie en durf, aan doortastendheid en voortvarendheid en aan de werkelijke wil om een oplossing te vinden’.

Z.K.H. Prins Hendrik

Zwijnen-Heintje

In 1934 overleden kort na elkaar koningin-moeder Emma en Wilhelmina’s man prins Hendrik van Mecklenburg. Hij was een voortdurende bron van zorg geweest voor de koningin. De Duitse landsedelman bleek vooral belangstelling te hebben voor de jacht op zwijnen en vrouwen.

Koningin Wilhelmina zag zich als gevolge van prins Hendrik’s weinig respectabele levenswandel gedwongen steeds meer te vertrouwen op de diensten van politie-officier François van ’t Sant. Deze probeerde – als hoofdcommissaris van de Haagse politie – de schandalen die prins Hendrik veroorzaakte zoveel mogelijk glad te strijken. Daarbij ging het onder meer om het betalen van smeergeld aan een chanteur, die wist van het bestaan van een ‘bastaardzoon’ van de prins.

In ‘Eenzaam maar niet alleen’ rept koningin Wilhelmina uiteraard met geen woord over de misstappen van ‘Zwijnen-Heintje’. Zij roemt in het boek zijn werk als voorzitter van het Rode Kruis en zijn belangstelling voor de padvinderij. Tijdens de begrafenis van prins Hendrik werd witte rouw aangenomen. Een teken, aldus koningin Wilhelmina, dat haar beminde echtgenoot was ingegaan tot een nieuw en beter leven.

H.M.koningin Wilhelmina tijdens een militaire inspectie op 22 juni 1939

Koningin ijverde voortdurend op versterking van het leger

Behalve over het rode gevaar was koningin Wilhelmina, in de loop van de jaren dertig, steeds bezorgder geraakt over het bruine gevaar. Ook in dit opzicht verweet ze de politiek te lang ‘geslapen te hebben op het oorkussen van de neutraliteit’. Als vanouds ijverde ze voortdurend voor versterking van het leger. Haar militaire inspecties waren berucht.

Koningin Wilhelmina zag er niet tegen op in het openbaar flink uit te halen naar officieren die in haar ogen tekort schoten in hun plicht het Vaderland zo weerbaar mogelijk te maken. Ook de opperbevelhebber van het Nederlandse leger, generaal Izaäk Reijnders, was in haar ogen geen sterke figuur.

Toen de generaal in conflict raakte met zijn Minister van Defensie kon Izaäk Reijnders in tegenstelling tot zijn voorganger Cornelis Snijders, niet op steun van de vorstin rekenen. De reeds gepensioneerde generaal Henri Winkelman kwam als opperbevelhebber terug in actieve dienst.

H.M.koningin Wilhelmina na haar aankomst in Londen

In ballingschap in Engeland

Kort na de Duitse aanval op Nederland op 10 mei 1940 werd het duidelijk dat het Nederlandse leger niet opgewassen was tegen de vijand. Prinses Juliana, Prins Bernhard, en de kinderen werden op 11 mei 1940 naar Engeland overgebracht. Koningin Wilhelmina wilde niet vertrekken, maar trachtte op 13 mei 1940 per schip uit te wijken naar Zeeuws-Vlaanderen. De situatie bleek echter zo onveilig dat de Engelse commandant het verstandiger achtte over te steken naar Londen. Koningin Wilhelmina realiseerde zich dat haar vlucht uitgelegd zou kunnen worden als het in de steek laten van haar volk, maar ze besefte ook dat in de gegeven situatie geen andere oplossing mogelijk was. Liever had zij zich ‘naar de strijdenden aan de Grebbeberg begeven om het lot van de krijgsman te delen en, zoals koning Willem III het uitdrukte, als de laatste man te vallen in de laatste loopgraaf’.

De enige kerel tussen oude wijven is Wilhelmina

De snelle nederlaag van Frankrijk, in juni 1940, deed velen in Europa vrezen dat de Duitse overwinning nog slechts een kwestie van maanden was. Wilhelmina heeft, in ieder geval voor het oog van de buiten- wereld, nooit getwijfeld aan de Duitse nederlaag.

H.M. koningin Wilhelmina bij Radio Oranje

In Engeland maakte zij ‘als enige kerel tussen allemaal oude wijven’ indruk door haar voortvarend optreden. Haar traditioneel krachtdadige aanpak kon in Londen niet door een sterk controlerend parlement worden belemmerd. Zij slaagde erin, in plaats van de zwakke Dirk-Jan de Geer, Pieter Gerbrandy Minister-President te maken.

Koningin Wilhelmina wilde het liefst schoon schip maken met een volledig nieuwe ministersploeg – de koningin volledig toegewijd -, maar Pieter Gerbrandy liet het zover niet komen. De zorgvuldig voorbereide radioboodschappen die zij, via de BBC en radio Oranje, de wereld instuurden staken talloze Nederlanders een hart onder de riem. Ook stelde zij veel prijs op het contact met Engelandvaarders, helden naar haar hart, die hun leven hadden gewaagd voor het geliefde Vaderland.

H.M. koningin Wilhelmina spreekt de Troonrede uit in op20 november 1945

De laatste Troonrede van koningin Wilhelmina op 20 november 1945

De verlate opening van de Staten-Generaal op 20 november 1945 met een duidelijk militair karakter, vond zij de mooiste Prinsjesdag uit haar loopbaan en koningin Wilhelmina zei: ‘Naar mijn oordeel de mooiste opening der Staten-Generaal die er ooit geweest is. Doch ik sta hierin vrijwel alleen’. De tekst van deze Troonrede:

Leden der Staten-Generaal,

Gevoelens van diepe bewogenheid mengen zich met die vreugde en erkentelijkheid nu ik na zes jaren van bittere scheiding weer in uw midden verschijn. Leed en ontbering, nederlaag en ontreddering, maar ook offervaardig en heldenmoed kenmerkten de donkere jaren der Duitsche furie. In smart gedenken wij de tienduizenden Joodsche landgenooten, die werden gemarteld en vermoord, de millioenen Nederlanders en Indonesiërs, wier veiligheid bedreigd, wier levenskracht verteerd en wier zedelijk oordeel werd aangetast.

Wij gedenken daarnaast het verzet tegen den vijand, dat sterke krachten wekte en dat ons thans onze vrijheid als een recht doet aanvaarden. Lijden strijden werkten ook ten zegen. Wij werden ontvankelijker voor gelijke bezinning, meer bereid tot offers, dieper bewust van onze saamhorigheid en vaster besloten onze roeping als natie te verstaan. Te midden der verwoesting liggen hier de krachten voor herstel en vernieuwing en wij gorden ons te zamen aan om de verworvenheden te bewaren en de zwakheden te overwinnen.

H.M. koningin Wilhelmina verlaat de Ridderzaal op Prinsjesdag 1946

Te duur hebben wij onze vrijheid gekocht dan dat wij haar nu zouden misbruiken of verspillen. Daarbij denk ik aan de duizenden die vielen in den strijd om het Vaderland, hetzij in onze krijgsmacht, op de koopvaardij of in het verzet. Moge offer inspireerend werken op hen, die gespaard bleven. Met groote voldoening zie ik de succesvolle krachtsinspanning, gericht op de noodvoorziening in de geteisterde gebieden en op het herstel van verkeer en industrie. Wij zijn dankbaar voor de redding van Walcheren en van de Wieringermeer, dankbaar ter wille van deze getroffen landstreken, maar bovenal omdat zij het symbool zijn van herwonnen kracht. In mijn radiorede van 20 Maart 1943 riep ik U allen op tot gezette overweging van herzieningsplannen op staatkundig gebied, waarbij met de veranderde omstandigheden en met de opgedane ervaringen zou zijn te rekenen. Met groote vreugde constateer ik, dat deze oproep grooten weerklank heeft gevonden.

Rotterdam na de bombardementen van 1940 – de schade is enorm

De planner van velen, gesmeed in den bezettingstijd, breken zich thans een weg naar hun verwerkelijking. Zij omvatten niet alleen hervormingen van het staatkundig bestel, maar zijn ook gericht op een nieuwe vormgeving van het maatschappelijke en cultureele leven. In deze worsteling worden de krachten gesterkt en gebundeld, welke thans den aanval hebben ingezet tegen normloosheid en ontwrichting. De overheid heeft bij dit alles slechts een beperkte taak en haar arbeid is alleen dan vruchtbaar, wanneer zij de activiteit der burgers in kerk en gezin, zoowel als in andere levensverbanden positief waardeert.

Oorlogsschade in Nijmegen

Met groote zorg vervult mij de ontwikkeling der gebeurtenissen op Java. In gespannen medeleven volg ik het lot der tallooze kinderen, vrouwen en manner, beroofd, in lijfsgevaar of nog onverlost in de dreiging van een verdwaasde massa. Ik versta de gevoelens van bitterheid in de harten van hen, wien al dit onheil in onrecht is aangedaan. Ik betreur diep het leed dat tot aan het herstel der orde over Java’s bevolking onvermijdelijk zal komen.

Postzegel Nederlands-Indië

toch blijven wij pogen voor Nederlanders en Indonesiërs in dit thans geteisterde land de toekomst te redden, de toekomst van een Gemeenebest, gebouwd op de vrijwillig aanvaarde saamhoorigheid der Rijksdeelen. Geen wraakoefening staat ons voor oogen, noch de vestiging eener koloniale overheersching, doch wij houden ons er van overtuigd, dat slechts de gemeenschap onzer volkeren, hier en overzee, een waarborg biedt voor aller harmonische ontwikkeling, veiligheid en blijvende welvaart. Daartoe de mogelijkheid te scheppen is de groote krachtsinspanning waard, die te dien einde van ons volk zal worden gevergd. Moge het ons spoedig gegeven zijn, de grondgedachten, die ik reeds schetsmatig ontwikkelde in mijn radiorede van 7 December 1942, langs constitutioneelen weg tot volle werkelijkheid te zien worden. Ik weet, dat Nederland bereid is, onbaatzuchtig mede te werken aan de totstandkoming van een nieuwen status van ons Koninkrijk. Het spoedige bijeenkomen van de Rijksconferentie blijf ik daarom bevorderen. Vol bewondering ben ik voor het groote aandeel van Suriname en Curacao zoowel in de oorlogvoering van het Koninkrijk als in de hulpverleening aan Nederland. De nationale gevoelens van de bevolking van deze gebiedsdeelen zijn in de afgeloopen jaren op ondubbelzinnige wijze tot uitdrukking gekomen en zullen zonder twijfel op de aanstaande Rijksconferentie als een kracht ten goede medewerken.

Ten aanzien van onze betrekkingen met het buitenland valt in de eerste plaats met groote waardeering te gewagen van den steun, dien wij na de bevrijding uit verschillende landen in onzen tijdelijken nood ondervonden. De roof, gedurende de bezetting op ons volk gepleegd, heeft een afhankelijkheid op velerlei gebled ten gevolge gehad, die voorloopig onze internationale handelsbetrekkingen sterk beinvloedt. Moge de eendrachtige vredesinspanning van ons volk dit tij weldra doen keeren. Met de verbonden landen zijn de betrekkingen hartelijk, in weerwil van de moeilijke problemen, die gezamenlijk moeten worden opgelost en waaromtrent, naast veel overeenstemmend inzicht, ook verschil van meening mogelijk is.

Regemint KNIL

De totstandkoming van de Vereenigde Naties wettigt de verwachting, dat deze nieuwe poging tot vrede door organisatie en overleg ook in moeilijke omstandigheden met kracht zal worden volgehouden. Ook al zij n niet al onze wenschen ten aanzien van deze organisatie bevredigd, toch zal mijn regeering met kracht haar medewerking verleenen aan de voorbereiding en werking van alle organen der Vereenigde Naties. Met betrekking tot den geslagen vijand spant de regeering zich in, onze belangen overal, waar zulks mogelijk is, met de meeste kracht te bepleiten. In Duitschland ving de Nederlandsche militaire missie haar arbeid aan, terwijl het eveneens tot tevredenheid stemt, dat Nederland is vertegenwoordigd in het Adviseerend Comité voor het Verre Oosten, dat te Washington zetelt.

Paleis van Justitie in Soerabaya

Nederland dient in staat te zijn, in internationaal verband naar vermogen bij te dragen tot de handhaving van de rechtsorde. Daartoe zal met kracht comité worden gewerkt aan den wederopbouw van de Koninklijke Marine, welke in den oorlog zulke zware offers bracht, terwijl de Koninklijke Landmacht doeltreffende wijze wordt gereorganiseerd. Maatregelen zijn in voorbereiding ten einde in het voorjaar van 1946 een jaarklasse dienstplichtigen in werkelijken dienst op te roepen.

Minister-President Willem Schermerhorn op 10 november 1945

Ten behoeve van de ontwikkeling van de militaire en van de burgerlijke luchtvaart wordt een centrale dienst ingesteld, die alle gemeenschappelijke belangen zal behartigen. Het is mij een behoefte uiting te geven aan het ernstig streven mijner regeering, om Nederland te doen herleven als een rechtsstaat, waarin rechtszekerheid en vertrouwen in de rechterlijke organen volledig zullen zijn hersteld.

Een snelle en rechtvaardige berechting van de politieke delinquenten beschouwt de regeering als een dringende zorg. Het ligt in het voornemen om de bevoegdheden tot opsporing en aanhouding op dit gebied weldra toe te vertrouwen aan de normale politie-organen. Bij het ongedaan maken van onrecht, tijdens de bezetting gepleegd, is voor den Raad voor het Rechtsherstel een belangrijke functie weggelegd. De regeering heeft het zich tot taak gesteld, om hetgeen in strijd met onze rechtsopvattingen aan den bezetter herinnert, uit onze wetgeving te verwijderen en door nationale voorschriften te vervangen. Gestreefd wordt naar een snelle voltooiing van de noodzakelijke zuivering van de overheidsorganen.

De regeering zal een Staatscommissie instellen tot voorbereiding van een wijziging van de Grondwet, welke zonder twijfel van de eerder genoemde voorbereidende studies, waartoe de bezettingstijd velen opwekten, zal profiteeren. De arbeid dezer commissie zal voor de onderwerpen, welke de verhouding tot de Overzeesche Gebiedsdeelen raken, verband moeten houden met dien der reeds genoemde Rijksconferentie.

De herziening van de financieele verhouding tusschen het Rijk en de gemeenten heeft de bijzondere aandacht der regeering. Herstel van de financieele zelfstandigheid der gemeenten als einddoel staat hierbij voor oogen. Het vraagstuk der gemeentelijke indeeling heeft mede haar aandacht.

Willem Drees – Minister van Sociale Zaken op 10 november 1945

De financieele toestand kenmerkt zich door de noodzaak van zeer groote uitgaven. Voor mijn verarmde land, dat reeds onder een zeer zware Staatsschuld gebukt gaat, beteekent dit alles een centenaarslast. Het streven zal er bij voortduring op zijn gericht een doelmatige besteding der gelden te verzekeren en de onvermijdelijke heffingen zoo billijk mogelijk te verdeelen. De zuivering van het geldwezen, zal ten spoedigste door een gezondmaking van de begrooting worden gevolgd. Door het opnemen van buitenlandsche leeningen zal het tekort op de betalingsbalans worden aangevuld, tot deze door een hervatting van den uitvoer en van het internationale dienstbetoon weer in evenwicht zal komen. Een overzicht van ’s lands financiën en ingrijpende belastingplannen, die er mede op gericht zuhen zijn om de loopende lasten op het bedrijfsleven te verlichten, zullen binnenkort aan de volksvertegenwoordiging worden aangeboden.

Sicco Mansholt – Minister van Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening op 10 november 1946

De regeering is voornemens het gelukkig reeds ingetreden herstel van industrie, handel en scheepvaart met kracht te blijven bevorderen, zoowel ten aanzien van de binnenlandsche productie als van den export. Reeds werden handelsverdragen afgesloten met eenige staten, terwijl verdere onderhandelingen gaande zijn. De industrieele ontwikkeling van het land – waarbij groote aandacht zal worden geschonken aan het wetenschappelijk onderzoek – zal verder worden geleid, uitgaand van een algemeen nationaal welvaartsplan, waarvoor de grondslagen thans worden gelegd.

Land- en tuinbouw nemen in dit plan een belangrijke plaats in. Met groote kracht wordt gewerkt aan het herstel van deze primaire bestaansbronnen van ons volk, zoowel ten behoeve van de verzekering onzer voedselvoorziening als van een voor de volkshuishouding onmisbaren export. De regeering streeft er naar, de organisatie van de boeren een belangrijke taak te doen vervullen in de regeling van productie en afzet en tegelijkertijd een grootere mate van vrijheid in eigen bedrijfsvoering mogelijk te maken. In voorbereiding zijn wetsontwerpen tot regeling der bedrijfsorganisatie, waaraan zoowel cen economische als een sociale taak zal worden toevertrouwd.

Johan Ringers – Minister van Opnebare Werken en Wederopbouw

Beheersching van de ontwikkeling van prijzen en loonen en het scheppen van verhoudingen, waarbij het levensonderhoud voor allen gewaarborgd is, is een van de doeleinden, waarop de economische en sociale politiek wordt gericht. Voorwaarde voor een verruiming van het levenspeil is daarbij opvoering der productie, zoowel door voller bezetting der bedrijven als door verhooging der arbeidsproductiviteit.  Op den grondslag van een reeds in Londen tot stand gekomen rapport wordt een herziening der sociale verzekering uitgewerkt, die deze van arbeidersverzekering zal doen uitgroeien tot een algemeene volksverzekering, in de eerste plaats ten einde te komen tot cen betere verzorging voor den ouden dag. De gezondheidstoestand van ons volk, die ernstig heeft geleden onder de gevolgen van de bezetting, zal groote waakzaamheid en krachtige maatregelen eischen. Ten einde het de bevolking mogelijk te maken het groote tekort aan dekking, kleeding en schoeisel aan te vullen, wordt overwogen om, waar noodig, consumptiecredieten te verstrekken in de mate, waarin deze goederen beschikbaar komen.

H.M. koningin Wilhelmina

In het jaar 1946 zullen de 300.000 licht beschadigde en de 40.000 zwaar beschadigde woningen definitief worden hersteld. Daarnaast zullen 10.000 nieuwe woningen worden gebouwd, terwijl het drievoudige van het hiervoor benoodigde materiaal voor den wederopbouw van de industrie en het herstel van het verkeerswezen zal worden gebruikt. De plannen voor volledige bevrediging van de behoeften van volkshuisvesting en industrie worden krachtig ter hand genomen. Wettelijke maatregelen zijn in voorbereiding tot verzekering van de doeltreffende uitvoering van dit bouwprogramma. Ook de wederopbouw van het cultureele leven heeft de volle aandacht der regeering.

Een reorganisatie van het onderwijs, inbegrepen het Hooger Onderwijs, is in voorbereiding. Op de terreinen der kunst en der vrije jeugdvorming zal gestreefd worden naar coördinatie van hetgeen uit de samenleving opkomt. Met groote aandacht volg ik den wederopbouw van de overheidsorganen, zoowel burgerlijk als militair. De herziening van de rechtspositie en de bezoldiging van de ambtenaren is in studie. Moge het resultaat mede tot verbetering van de waardeering van den ambtenaar leiden, zoowel in eigen oog als bij het volk. Meer dan welke overheidsmaatregel ook kan echter hiertoe bijdragen de versterking van het bewustzijn van den ambtenaar, dat de diepste bevrediging in het arbeidsleven voor hem ligt in zijn dienst aan de volksgemeenschap.

Voor het overige wil ik niet pogen een overzicht te geven van alle problemen, die in den komenden tijd Uw aandacht zullen vragen. Zeer veel is in het leven van ons volk nog in beweging, ondanks vermoeidheid en teleurstelling hier en daar. Het vergt beleid van hoog gehalte om eenerzijds de waarde van oude zekerheden en tradities in volle kracht te bewaren en anderzijds ruimte te laten voor een vernieuwing, die niet slechts historisch noodzakelijk is, doch ook de vrucht is van moreele beginning in de jaren der verdrukking. De wegneming van den bezettingsdruk moge de eenheid, die ons deel werd in het verzet, maken tot eendracht in rijker schakeering. De nieuwe krachten, die gewekt zijn, zullen zich blijven opdringen en winnen aan bewustheid en energie. Wij hebben deze meer dan ooit van noode, nu wij gewikkeld zijn in een strijd van even groote hevigheid en beteekenis als die der oorlogsjaren: den strijd om den vrede, om de ware vrijheid en om hernieuwden voorspoed.

Met de bede, dat God mijn volk moge zegenen in dien strijd, dat Hij het in eendracht den weg der overwinning zal doen betreden en Uwen arbeid moge doen strekken tot heil des Lands, verklaar ik de gewone zitting der Staten-Generaal voor geopend.

H.K.H. prinses Julia legt de eed af alsregentes in de Ridderzaal in Den Haag

Vernieuwing

Gaandeweg vatte zij het plan om na de oorlog met een ‘vernieuwd Nederland voor de dag te komen. De oude defaitistische partijen, de twistzieke scheurmakers uit het verleden, konden maar beter verdwijnen en plaats maken voor een sterk uitvoerend gezag waarin een vooraanstaande rol zou zijn weggelegd voor de kroon en de leiders van het verzet. Bij de verkiezingen 16 mei 1946 bleek echter dat het Nederlandse volk de voorkeur gaf aan een gedeeltelijke terugkeer naar de oude maatschappij. Voor koningin Wilhelmina betekende dit een enorme teleurstelling. Zij had gehoopt – geheel in de lijn van de zwart-wit tegenstellingen die zij altijd hanteerde – dat de overwinning van ‘het goede’ zijn weerslag zou krijgen in een volledig nieuw staatsbestel, volledig gezuiverd van ‘kwade’ elementen. In ‘Eenzaam maar niet alleen’ richt zij zich nog eens bijna verontschuldigend tot de leden van het verzet of hun nabestaanden en houdt hen voor dat hun ‘hoge waarden als het ware klaar en in bewaring liggen om opnieuw ons volk te bezielen, indien de omstandigheden daarom mochten vragen’.

Abdicatie H.M. koningin Wilhelmina

Koningin Wilhelmina: ‘Ik ga weg’ 

‘Ik ga weg’ sprak koningin Wilhelmina in mei 1948 kortaf tegen minister-president Beel. Ze zag, zo liet ze weten, vooral op tegen de viering van haar vijftigjarig regeringsjubileum en wilde ook betrokkenheid bij een nieuwe kabinetsformatie ontlopen. Vanzelfsprekend was koningin Wilhelmina moe. De jaren in ballingschap, haar voortdurende zorg en aandacht voor de gebeurtenissen in het bezette vaderland en de mislukte vernieuwing hadden haar geestelijk uitgeput.

Tot haar grote teleurstelling weigerden de Ministers Louis Beel en Willem Drees hun medewerking te verlenen aan een snelle regeringswisseling. De feestelijkheden bleken onontkoombaar. Uiteindelijk werd besloten tot een soort overgangsregeling waarbij prinses Juliana de zaken zou waarnemen en koningin Wilhelmina tot aan haar verjaardag op 31 augustus 1948 rust zou krijgen, om kort daarop af te treden.

Op 4 september 1948 deed Wilhelmina in het Paleis op de Dam in Amsterdam officieel afstand van de troon. De jaren daarna bracht – nu weer prinses – Wilhelmina door op paleis Het Loo in Apeldoorn, omringd door een kleine groep getrouwe bedienden. Sommigen waren al generaties lang in dienst van de Oranjes.  Uit het slot van ‘Eenzaam maar niet alleen’ blijkt een toenemende betrokkenheid bij de godsdienst: ‘opeens werd ik aangeraakt door die liefde voor de ganse mensheid, welke uit Christus zelf voortkomt’. Bij de watersnoodramp van 1953 liet ze zich – zoals ze dat altijd bij rampen en onheil had gedaan – onmiddellijk overbrengen naar het rampgebied om zich te verdiepen in de toestand ter plekke en te spreken met slachtoffers. Het was haar laatste openbare optreden als Moeder des Vaderlands.

Bijzetting H.M. koningin Wilhelmina in de Nieuwe Kerk in Delft op 8 december 1962

Overlijden op 28 november 1962

Prinses Wilhelmina sterft op 28 november 1962 als koningin in haar paleis Het Loo in Apeldoorn. Volgens haar eigen wens werd ze in een witte koets naar de koninklijke grafkelder in de Nieuwe Kerk in Delft gebracht.

De begrafenis was niet alleen bijzonder vanwege de stijl, maar ook omdat het de eerste koninklijke begrafenis was die grootschalig en rechtstreeks op televisie werd uitgezonden. Na afloop van het publieke gedeelte werd koningin Wilhelmina de grafkelder ingedragen, waar de familie zonder camera’s in stilte afscheid kon nemen.

Een dynamische vrouw die 50 jaar als koningin staatshoofd is geweest van het Koninkrijk der Nederlanden en twee wereldoorlogen meemaakte is afgemeerd in de haven van de eeuwigheid. De volgende woorden zijn van koningin Wilhelmina: ‘God, Vaderland en Oranje’

Lees meer

VVD | List en bedrog bij ministerie van Justitie & Veiligheid

Opnieuw is een VVD politicus gesneuveld in de Tweede Kamer der Staten-Generaal; dit keer de Minister van Justitie en Veiligheid Ard van der Scheur. De nu inmiddels Ex-Minister is van mening dat hem niets valt te verwijten na de nieuwe onthullingen. Hij voelde onvoldoende vertrouwen in de Tweede Kamer om door te gaan als Minister van Veiligheid en Justitie.  Of zag Ard van der Scheur een motie van wantrouwen in het zicht van zijn ministeriële haven aankomen en daarom de eer aan zich zelf heeft gehouden en zijn ontslag heeft ingediend bij de Koning Willem-Alexander.

Zijn de VVD en Minister-President Mark Rutte nu eindelijk van de bonnetjesaffaire af? Dat valt te betwijfelen met het oog op de Tweede Kamerverkiezingen op 15 maart 2017. Hoe dan ook, de VVD-bewindslieden konden hun ergernis over het vertrek van partijgenoot en Minister op vrijdag 27 januari 2017 voor aanvang van de ministerraad maar moeilijk verkroppen.

De Minister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert zei hierover: ‘Er zijn om deze zaak inmiddels drie bewindslieden afgetreden. Er moet er één heel hard in zijn vuistje lachen en dat is de crimineel in kwestie’.

Al meer dan drie jaar heeft de VVD zijn bonnetjesaffaire en het kan niet anders zijn dan dat aan het imago van de VVD als partij van recht en orde knaagt. Met Ivo Opstelten als Minister en Fred Teeven als Staatssecretaris op het het ministerie van Justitie & Veiligheid had de VVD de mogelijkheden om haar verkiezingsbeloften om keihard op te treden waar kunnen maken. Met de wetenschap van de briefings tussen de toenmalig Tweede Kamerlid Ard van der Scheur en de bewindslieden Ivo Opstelten en Fred Teevenkan ik mij niet aan de indruk onttrekken dat allen hebben geweten van de feiten.

De onthullingen van Nieuwsuur-journalist Bas Haan legden goed bloot hoe het verleden van Fred Teeven als magistraat hem achtervolgde, inhaalde en uiteindelijk de das om deed.  Als Officier van justitie sloot hij een deal met drugscrimineel Cees H. die achteraf nooit gesloten had mogen worden. Over de hoogte van het bedrag waarmee de deal gemoeid was, lichtte het departement de Tweede Kamer meermaals verkeerd in.

En het was toch niet het dagelijkse werk van de toenmalige Staatssecretaris om een bedrag van f. 4.710.627,18 over te maken aan een crimineel.  En dan is het niet meer dan logisch dat dit heeft geleid tot de val van VVD-er Ivo Opstelten, VVD-er Fred Teeven, maar ook Tweede Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg, eveneens van de VVD.  En dat toevallig allemaal aan het begin van de politieke campagnetijd voor de Tweede Kamerverkiezingen op 15 maart 2017, zo is te lezen in het verschenen boek van Bas Haan: ‘De rekening voor Rutte’.

Het behoeft geen nader betoog dat de meest recente onthullingen de VVD zeer ongelegen komen. De VVD wordt opnieuw herinnerd aan de rol die zij heeft gespeeld in een politiek spel dat zich afspeelde op het ministerie van Veiligheid en Justitie.

In het boek van Bas Haan wordt beschreven hoe de liberalen er alles aan deden om de politieke schade van hun bewindspersonen zo klein mogelijk te houden. Tweede Kamerleden, die het kabinet horen te controleren, werden op het departement ontboden om mee te werken aan persberichten, Tweede Kamerbrieven, en zelfs de beantwoording van Tweede Kamervragen. En dat terwijl de Tweede Kamer de regering behoort te controleren en niet te adviseren.

Met name Ard van der Scheur heeft zich bewust namens de Tweede Kamerfractie van de VVD als adviseur opgeworpen voor de VVD bewindslieden Ivo Opstelten en Fred Teeven zonder coalitiegenoot PvdA hier in te kennen. Over vertrouwen gesproken. De VVD is in deze affaire zeker niet vertrouwelijk met de PvdA omgegaan omdat met list en bedrog de zaken ten goede wilde laten keren zodat de VVD als partij en haar bewindslieden er ongeschonden uit zouden komen. Als Minister zei Ivo Opstelten zelfs woordelijk tot de Tweede Kamer dat het door hem gestelde een kwestie van vertrouwen is.

Na het opstappen van Ard van der Steur als Minister van Justitie & Veiligheid zei VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra: ‘Ik had de hoop dat die gifbeker voor ons een keer leeg was, maar er zaten nog een paar druppels in. Ik mag hopen dat hij nu echt leeg is, want met dit dossier ben ik echt helemaal klaar’. Dat geloof ik graag maar alle zaken in dit dossier zullen veelvuldig voorbij gaan komen in de komende campagnetijd. Het valt niet te voorspellen of er nog meer lijken uit de kast zullen komen. Het is zeker dat de oppositiepartijen deze affaire maximaal zullen gebruiken om de geloofwaardigheid en het leiderschap van Minister-President Mark Rutte wederom in twijfel te trekken.

‘Het belangrijkste falen zit bij Rutte. Hij is een premier zonder regie, een premier zonder gezag’, zegt PVV-leider Geert Wilders. CDA-leider Sybrand Buma: ‘Alles wat er gebeurde, gebeurde onder de neus van de premier’. Alexander Pechtold  van D66: ‘Mensen gaan uit van integere, onkreukbare politici die het publieke belang dienen en niet hun eigen politieke belang’. Maar ook coalitiepartner PvdA was kritisch op de rol van Minister-President Mark Rutte in de politieke afhandeling van de bonnetjesaffaire. Begrijpelijk omdat de VVD in deze niet heeft gehandeld als een betrouwbare coalitiegenoot.

De politieke partijen hebben de plenaire zaal van de Tweede Kamer niet meer nodig om de aanval op de VVD in te zetten. Er komen nog genoeg debatten. Verkiezingsdebatten op televisie en de radio. In kranten en tijdschriften worden vele politieke feiten verspreid, waaronder via internet op Facebook. Dat heeft een ieder kunnen waarnemen bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen en de gevolgen ervan. De VVD heeft politieke spelletjes gespeeld en de rekening kan de komende tijd worden vereffend. Of de tegenstanders van de liberalen succes zullen hebben weet nu niemand. De rekening komt eerst na 15 maart 2017.

Geert de Jonge

Lees meer

Holland | Spraakmakende mensen

Prem Radhakishun

Advocaat, auteur en televisie- en radiomaker Prem Radhakishun is niet op zijn mondje gevallen, en dat brengt hem zo nu en dan in de problemen. In 2010 kwam hij zwaar onder vuur te liggen toen hij Volkskrant-recensent Jean-Pierre Geelen van pedofilie beschuldigde in De Wereld Draait Door, waar hij op dat moment als tafelheer was. Later schreef Prem Radhakishun in een essay dat hij nooit over pedofilie had gesproken. Prem Radhakishun heeft tegenwoordig een discussie programma op Radio 1 in de nacht van zondag op maandag van 00.00 uur – tot 02.00 uur: Zwarte Prietpraat.

Joran van der Sloot

In 2005 raakt de toen pas 17-jarige Joran van der Sloot in opspraak wanneer hij als verdachte wordt aangemerkt in de vermissingszaak rond de Amerikaanse Natalee Holloway op Aruba. Hij werd gearresteerd, maar moest weer worden vrijgelaten door gebrek aan bewijs.

Misdaadverslaggever Peter R. de Vries is ervan overtuigd dat Joran van der Sloot bij de verdwijning van het meisje betrokken was. Na afloop van een live-uitzending van Pauw & Witteman, waar Peter R. de Vries, Joran van der Sloot en zijn ouders aanwezig waren, gooide hij de misdaadverslaggever een glas rode wijn in het gezicht. In 2010 werd hij opnieuw gearresteerd, dit keer voor de moord op de Peruaanse studente Stephany Flores. In 2012 werd Joran van der Sloot veroordeeld tot 28 jaar gevangenisstraf voor de moord op Stephany Flores.

Johan Derksen

Voetbalanalist Johan Derksen is al vaker in opspraak geraakt. Zo maakte hij een aantal keer op live-televisie ruzie met collega Wilfred Genee, maar hij deed ook enkele uitspraken waar heel Nederland over viel. Zo kwam hij vorig jaar april in het nieuws toen hij in het programma Voetbal Inside had gezegd dat ‘heel wat clubs naar de kloten zijn gegaan omdat ze in een wijk liggen met veel Marokkaanse gezinnen’. Bij een bezoek aan Pauw nam hij zijn woorden niet terug. In oktober 2016 kwam hij opnieuw onder vuur te liggen toen hij, als reactie op het besluit van RTL om voortaan geen Zwarte Piet maar een roetveegpiet op televisie te laten zien, over politica en zwarte piet-tegenstander Sylvana Simons zei dat ‘nu het enige nadeel is dat dat hysterische juffrouwtje Simons nu zo trots als een aapje door het land rent’.

Peter R. de Vries

De misdaadverslaggever weet zelf ook hoe het is om onder vuur te liggen. Zo werd Peter R. de Vries in 1993 tot onbegrip van velen regelmatig samen gezien met topcrimineel Klaas Bruinsma in het Amstel Hotel. In 1995 werden diskettes bij het huis van hem in beslag genomen met daarop informatie over hasjgroothandelaar Charles Zwolsman, die waren gestolen bij officier van justitie Jo Valente. Ook was Peter R. de Vries bevriend met Heineken-ontvoerder Cor van Hout, tot afkeer van het Nederlandse publiek. In 2003 liet hij na de dood van Cor van Hout een rouwadvertentie in De Telegraaf plaatsen met de teksten ‘de meest bijzondere man die ik ook heb ontmoet’ en ‘misdaad bracht ons samen, misdaad trok ons uit elkaar’.

Sylvana Simons

De laatste jaren komt Sylvana Simons regelmatig in het nieuws, niet alleen door haar inmenging in het pietendebat, maar ook vanwege haar uitspraken over racisme in het algemeen.

In 2015 deed zij mee aan de theatertour LULverhalen, maar moest na één keer haar medewerking aan het stuk staken omdat bezoekers boos de zaal waren uitgelopen nadat Sylvana Simons over Zwarte Piet was begonnen. Volgens de producent moest het ‘vooral een leuke avond zijn en ging dit de verkeerde kant op’. Naar eigen zeggen liepen mensen niet alleen de zaal uit, maar werd Sylvana Simons ook ‘uitgejouwd en uitgescholden’. In 2016 sloot Sylvana Simons zich aan bij de politieke groep DENK. Na enige tijd richte zij haar eigen politieke partij op: Artikel 1.

Geert Wilders

PVV-partijleider Geert Wilders ligt zo vaak onder vuur dat we er een heel boekwerk over kunnen schrijven. Er zijn zelfs meerdere rechtszaken aangespannen wegens uitspraken van hem die bij mensen in het verkeerde keelgat zijn geschoten.

Met name Geert Wilders’ ongezouten mening over de islam is vaak reden geweest voor controverse.

Wat onder meer veel opschudding veroorzaakte was toen de politicus in 2008 online de film “Fitna” uitbracht. Naar de korte film, waarin de islam fel wordt bekritiseerd, hadden binnen een paar uur al drie miljoen mensen gekeken. In maart 2016 werd Geert Wilders aangeklaagd voor het aanzetten tot haat en discriminatie, onder meer door zijn uitspraken over ‘minder Marokkanen’.

Pim Fortuyn

Pim Fortuyn veroorzaakte zo nu en dan veel ophef, onder meer met negatieve uitspraken over de islam. De partijleider van Lijst Pim Fortuyn veroorzaakte tevens een klein relletje toen hij journaliste Wouke van Scherrenburg toebeet: ‘Ach mens, ga lekker naar huis, koken, veel beter!’. Ook liet Pim Fortuyn zich in een interview ooit uit over de vermeende voorliefde voor SM van politicus Ad Melkert.

Pim Fortuyn werd op 6 mei 2002 – enkele dagen voor de Tweede Kamerverkiezingen – vermoord door op het parkeerterrein van het Mediapark in Hilversum door Folkert van der Graaf. De Lijst Pim Fortuyn behaalde destijds 26 zetels.

Bram Moszkowicz

Bram Moszkowicz is zelf ook niet vrij van schandalen. Zijn grootste schandaal speelde zich af in 2012, toen hij ervan werd beschuldigd dat hij contante betalen van meer dan € 15.000,00 niet had gemeld aan de Orde van Advocaten, dat hij onvoldoende studiepunten had behaald, dat zijn bedrijfsvoering niet duidelijk was en dat hij in 2009, 2010 en 2011 geen jaarrekeningen had overhandigd. Als gevolg hiervan mag Bram Moszkowicz zijn beroep als advocaat niet meer uitoefenen.

De voormalige advocaat had ook politieke ambities en sloot zich aan bij de politieke groep VNL. Na enkele maanden liet hij zijn politieke ambities varen.

Patrick Kluivert

Voetballer Patrick Kluivert, die onder meer bij Ajax, FC Barcelona en het Nederlands Elftal speelde, was in 1995 betrokken bij een aanrijding die de Vlaardingse schouwburgdirecteur Marten Putman fataal werd. Diens vrouw raakte zwaargewond. Patrick Kluivert, die tussen de 70 en 75 kilometer per uur reed waar 50 was toegestaan, kreeg 240 uur taakstraf wegens dood door schuld.In 1997 werd Kluivert bovendien samen met drie vrienden beschuldigd van groepsverkrachting, maar hiervan werd hij vrijgesproken. Sinds vorig jaar zomer is Patrick Kluivert aangesteld als directeur voetbalzaken bij Paris Saint-Germain.

Frank Masmeijer

Nadat Frank Masmeijer van 1985 tot 1994 als presentator het gezicht van de NCRV was, vestigde hij zich in België om daar als uitbater van horecagelegenheden aan de slag te gaan.

Nadat we al jarenlang niks meer van hem hadden gehoord kwam Frank Masmeijer in 2014 weer in het nieuws toen hij werd gearresteerd op verdenking van cocaïnesmokkel. Hij heeft geruime tijd doorgebracht in de gevangenis. Hij heeft voor de Belgische rechtbank gesteld dat hij onschuldig is. De zaak is nog steeds niet afgesloten en naar verwachting zal de voormalige presentator zich toch nog moeten verantwoorden.

Giel Beelen

Radiopresentator Giel Beelen deed nog een schepje bovenop de racistische uitspraak van Johan Derksen. In oktober 2016 liet hij in zijn radio-uitzending apengeluiden horen en zei vervolgens: ‘Rustig, Sylvana’. De presentator bood een paar dagen later in De Wereld Draait Door zijn excuses aan, en noemde zijn uitspraak een ‘smakeloze grap’. Als gevolg van de uitspraak is Giel Beelen in het antidiscriminatiefilmpje van de Rijksoverheid; waar hij onherkenbaar in zit. Verder is er nogal wat te doen geweest over zijn hoge salaris bij de publieke omroep. Medewerkers van de publieke omroep mogen niet meer verdienen dan de Minister-President; de zogenaamde Balkenendenorm.

Lees meer

Vuurtoren Roter Sand | 1 november 1885 * 12 november 1986

Vuurtoren Roter Sand

De Roter Sand is een vuurtoren die in Duitse Bocht – onderdeel van de Noordzee – staat, in de monding van de rivier de Weser. Met de bouw is begonnen in 1880  en de vuurtoren is voltooid in 1885 in gebruik genomen en in 1986 is als lichtbaken buiten gebruik gesteld. De toren wordt nog steeds als markeringspunt gebruikt voor de ondiepte gebied ‘Roter Sand’. Door deze ondiepte mogen zware schepen met een grote diepgang slechts op 1,5 zeemijl de toren passeren.

In het witte deel bevindt zich het lichthuis en in het rode deel de woning van de vuurtoren

De vuurtoren Roter Sand heeft een totale hoogte van 52,5 meter, waarbij ook het fundament onder water wordt meegerekend. Bij laag tij bedraagt de hoogte boven de zeespiegel 30,7 meter. De lichthoogte ligt op 24 meter boven gemiddeld hoogwater. Het fundament is rond van vorm en staat bij eb ongeveer 1,5 meter boven de waterspiegel uit. Daarboven versmalt de toren zich. Hij heeft een rood-witte kleur en de ongeveer acht meter hoge voet is zwart. De kleurvolgorde is wit-rood-wit-rood-wit, waarbij de vijf kleuren tegelijkertijd de vijf verdiepingen markeren.

In 1875 bevonden zich twee lichtschepen in de Außenweser met als opgave de vaarweg te markeren en te beveiligen. In 1878 kwamen de Weser-bewoners van Bremen, Oldenburg en Pruisen overeen om samen de zeebebakening te regelen. De Pruisische minister van Handel kwam met het voorstel om een ander lichtschip in de Außenweser af te meren. Dit werd echter afgewezen omdat onderzoek heeft aangetoond dat het uitzetten van een lichtschip op de mosselbank Roter Sand onmogelijk was.

De huiskamer van de vuurtoren met open keuken

In plaats daarvan kwam het Tonnen- und Bakenamt Bremerhaven nog in hetzelfde jaar met een tegenvoorstel om een vaste toren op te richten op de rand van de zandbank, hetgeen snel werd aangenomen omdat de kosten voor een vuurtoren lager ingeschat werden dan die voor een lichtschip.

Op 23 augustus 1878 voeg men inspecteur Hanckes, de toenmalige havendirecteur, een ontwerp voor de geplande toren voor te bereiden. Het voorgestelde plan van Hanckes voorzag een bouwwerk met een basis rustende op een caisson. Bijna twee jaar later, op 2 oktober 1880  mocht de firma Bavier, Kunz & Weiß uit Bremen Roter Sand gaan bouwen voor aangenomen bedrag van 445.000 Goldmark; omgerekend naar de huidige tijd is dat € 7.929.900,00.

Links de trap en rechts twee éénpersoonsbedden

In de wintermaanden van 1880/1881 werd in de Kaiserhafen in Bremerhaven het fundament gelegd met de bouw van het caisson. De levering vond plaats met goed weer op 22 mei 1881. Twee stoomsleepboten sleepten het bouwwerk naar de bouwplaats op zee en kwamen op 26 mei aan. Op het Roten Sand werd het caisson ongeveer 22 meter onder het laagwaterniveau afgezonken. In de zeebodem werd het caisson gespoeld en met beton gevuld. Daartoe zette men de binnenzijde onder druk, zodat het kort als duikkamer fungeerde.

Ze waren nog maar nauwelijks begonnen toen het caisson in problemen kwam. De werkzaamheden werden afgebroken tot na de Pinksterstorm die het caisson weer opgeheven had. Door deze vertraging was het niet mogelijk om het caisson met genoeg beton te vullen voor het aanbreken van zware herfststormen. Dat werd niet gehaald en op 13 oktober 1881 werd het caisson in een zware stormvloed vernietigd en zonk. Daarmee was de eerste poging mislukt. Het bouwbedrijf Bavier, Kunz & Weiß werd zo hard door deze tegenslag getroffen dat het faillissement moest aanvragen.

Schilderijen op de muur in de woonkamer

Daarna diende Hanckes op 7 maart 1882 een aanvraag in voor het ondernemen van een tweede poging. Harkort uit Duisburg  schreef voor de tweede keer in. De eerste keer was deze firma 35.000 Goldmark –  omgerekend naar de huidige tijd € 623.700,00 – te duur. Deze keer rekende Harkort een prijs van ongeveer 853.000 Goldmark – omgerekend naar de huidige tijd € 15.200.460,00; bijna een verdubbeling van de prijs. Het contract werd ondertekend op 31 augustus 1882.

De lampen in het lichthuis

De feitelijke tweede poging startte op 21 september. In de winter van 1882/1883 werd in de Kaiserhafen in Bremerhaven een nieuwe caisson gebouwd die stabieler was als de vorige. Deze had een hoogte van 18,5 meter, kwam gereed in het voorjaar van 1883 en werd op 26 mei versleept.

Ongeveer 1100 meter ten noorden van de oude locatie, werd het caisson twee dagen later met succes afgezonken. Daarna werden de zijwanden verhoogd en het caisson door handwerk met 316 kubieke meter beton gevuld. Deze keer overleefde hij de herfststormen goed die slechts kleine schade veroorzaakten. Op 22 mei 1884 was het fundament van de vuurtoren voltooid. Op 10 juni van dat jaar begonnen ze aan de bouw en in juli met de werkzaamheden aan de torenschacht, zodat de toren begin november al opgetrokken was tot de derde verdieping. Het onderste niveau werd bekleed met metselwerk en voorzien van vuurvaste deken. Rond deze tijd werden op 3 november 12 werklui in de toren gestationeerd om het interieur af te maken, terwijl het verzorgingsschip de goederen leverde.

Vanaf begin december tot april 1885 kon er niet gewerkt worden aan de toren wegens ongunstige weersomstandigheden. In de zomer van 1885 werd de woonruimte, de erkers en het lichthuis voltooid, waarna men begon met de installatie van verlichting. Op 23 oktober volgde de inspectie door inspecteur Hanckes.

Acht dagen later werd op 1 november 1885 om  00:00 het vuur ontstoken. Slechts zeven jaar na de eerste plannen was de vuurtoren Roter Sand voltooid. Hij was het eerste offshore-bouwwerk uit de geschiedenis en geldt als een bouwkundige en technische pioniersprestatie van zijn tijd.

Het hoofdlicht, een Fresnel-apparaat, had een diameter van 3,3 meter en bevond zich op 27 meter hoogte boven het water. Hij diende voor de opvaart van de Neue Weser en had een witte flits. Het kenmerk was: 1,25 seconde flits, 1,25 seconde pauze, 1,25 seconde flits, 4 seconden pauze. Het licht was in verschillende sectoren als witte lichtbundel te zien. Van N 68′ W via het zuiden tot S 46′ 0 had het een reikwijdte van tien zeemijlen. Eenzelfde reikwijdte had het licht tussen N 75′ W en N 82′ W en tussen 36′ 0 und S 40′ 0. Tussen N 82′ W via het zuiden tot S 36′ 0 was het te zien als een witte flits met gelijkmatig opeenvolgende flitsen. De duur van de flits en de verdonkering bedroeg elk ongeveer 1,25 seconden. Van N 68′ W tot N 75′ W en bovendien van S 40′ 0 tot S 46′ 0 was het hoofdlicht ook als wit flitslicht te zien, inderdaad met twee snelle opeenvolgende flitsen, waarna een verdonkering van ongeveer vier seconden volgde. Het hoofdlicht werd in 1964 gedoofd.

Mistklokken op de vuurtoren

Daarnaast bestond er ook een nevenlicht richting in de naar het noordoosten gerichte erker op 22,9 meter boven hoogwater. Dit licht, een Fresnel-apparaat V, diende voor de opvaart van de Alte Weser en was een stevig wit licht van N 25′ W via het noorden tot N 41′ 0 op ongeveer acht zeemijlen zichtbaar. De bijbehorende vaste sectorlichten waren wit met een reikwijdte van 10 zeemijlen, rood met een reikwijdte van zeven zeemijlen en groen met een reikwijdte van slechts zes zeemijlen. De nevenlichten werden in november 1986 gedoofd.

Daarnaast waren er ook nog twee kleine Fresnel-apparaten – V – als oriëntatielicht in de noordwestelijke en zuidelijke erker. De eerstgenoemde gaf licht richting N 68′ W via het westen tot S 77′ W, de laatstgenoemde naar S 28′ 0 tot S 46′ 0. Beiden hadden een vast wit licht en een reikwijdte van twee tot twee en een halve mijl.

Aflossing van de vuurtorenwachters

De bemanning had twee reservoirs in de fundering van de vuurtoren, en hadden ook een zoetwater-conseerapparaat ter beschikking. Voor noodgevallen hing er aan een boom op het balkon een reddingsboot. Bij mist hadden de twee mannen de opgave om met een interval van 40 seconden de misthoorn drie maal te laten klinken. Later werden scheepsbellen gebruikt.

De loopbrug naar de vuurtoren

Op 9 januari 1964 werd de bemanning van Roter Sand de gouden medaille voor verdienstelijke vuurtorenwachter – Goldmedaille für verdienstvolle Leuchtturmwärter – uitgereikt.

Onderaan bij de onderste witte ring bevindt zich de toegangsdeur. De onderste ruimte dient als opslagruimte. Een trap leidt naar de slaapkamer erboven. Daarna volgen de verdiepingen met de keuken met kolenkachel, kastjes en een beklede zitbank en de dienstruimte met een grote tafel en stoelen.

Vanuit deze verdieping springen drie erkers naar buiten. Twee van hen hebben dezelfde hoogte als de vloer, terwijl de derde erker nog hoger ligt. Die erkers herbergden vroeger de lichten en nevenlichten en wijzen naar het noordwesten, zuiden en noordoosten. Vanuit de dienstkamer is nog een trap die toegang geeft tot het balkon dat rond het lichthuis met koperen koepel ligt. Een volledige rondgang is niet mogelijk omdat een hoge erker het pad blokkeert.

Sinds 1990 is er de mogelijkheid om de vuurtoren te bezoeken. De reis vindt plaats vanaf de Seebäderkaje in Bremerhaven met het tot museum omgebouwde schip m/s ‘Goliath’ van de Scheepvaartscompagnie Bremerhaven eV, waarmee zes bemanningsleden en 42 passagiers mee kunnen varen. Tijdens de overtocht staan alle faciliteiten van het schip open voor de gasten. Om bij de toren te komen loopt men over een loopplank en een ladder. Het verblijf duurt ongeveer een uur.

Bovendien is het sinds 2 juli 1999 in de zomermaanden mogelijk om op de vuurtoren Roter Sand een nacht te verblijven. Daarvoor zijn er slechts zes slaapplaatsen beschikbaar. Wanneer de toren voor een nacht een nieuwe ‘bemanning’ heeft, wordt er aan de vlaggenmast de Duitse vlag gehesen.

Bij meer dan windkracht 4 is het aanleggen bij de toren niet mogelijk. In het geval dat de gasten langer op de toren moeten verblijven is er noodproviand aanwezig.

De vuurtoren Roter Sand heeft met zijn rood-witte kleurstelling model gestaan voor het kleurenschema op latere vuurtorens. De toren is zeer populair en geldt voor een groot deel van de Duitse bevolking als een klassieke vuurtoren.

Vanwege zijn roemheid werd hij opgenomen in de postzegelserie onder de titel van ‘Leuchttürme’ van de Deutsche Post. De postzegel van 55-centwerd in 2004 uitgegeven.

Lees meer